Λέρος και Φούρνοι συγκλονίζουν όλο τον κόσμο με όσα κρύβουν οι βυθοί τους

Τόσο η Λέρος, όσο και οι Φούρνοι διεκδικούν και δικαίως έναν τίτλο στον παγκόσμιο χάρτη της ενάλιας αρχαιολογίας. Η σπουδαιότητα των δύο αυτών περιοχών έχει τεκμηριωθεί από διεθνείς οργανισμούς και ερευνητικά ιδρύματα. Αυτό συμβαίνει καθώς αποτελούν παγκόσμια σημεία αναφοράς για την ενάλια αρχαιολογία. Το καθένα από αυτά ξεχωρίζει για διαφορετικούς λόγους.

Ωστόσο, υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά ανάμεσα στους Φούρνους και τη Λέρο που τα κάνει να ξεχωρίζουν για διαφορετικούς λόγους:

Φούρνοι: Η «Πρωτεύουσα» των Αρχαίων Ναυαγίων

Όταν οι αρχαιολόγοι μιλούν για τους Φούρνους, αναφέρονται κυρίως στην ποσότητα και τη διαχρονικότητα. Η σπουδαιότητα των Φούρνων έγκειται στο ότι αποτελούν ένα ζωντανό αρχείο της αρχαίας οικονομίας.

• • Είναι η περιοχή με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση αρχαίων ναυαγίων σε ολόκληρο το Αιγαίο. Η ανακάλυψη 22 ναυαγίων μέσα σε μόλις 13 ημέρες το 2015, άφησε άναυδη την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα.

  • Οι αμφορείς που βρέθηκαν δεν ήταν μόνο τοπικοί. Υπάρχουν καταγραφές για εμπορεύματα από τη Βόρεια Αφρική (Καρχηδόνα), την Κύπρο, τη Φοινίκη και την Κριμαία. Αυτό αποδεικνύει ότι οι Φούρνοι ήταν ο βασικός “κόμβος” για τα πλοία που διέσχιζαν το πέλαγος.

  • Έχουν ταυτοποιηθεί αμφορείς (όπως οι Σινωπικοί από τη Μαύρη Θάλασσα) που σπάνια βρίσκονται σε ναυάγια, δίνοντας νέες πληροφορίες για τις εμπορικές οδούς της Ύστερης Αρχαιότητας.

  • Γιατί εκεί: Ήταν το κομβικό πέρασμα του αρχαίου εμπορίου. Είναι ουσιαστικά ένα «νεκροταφείο» πλοίων που μετέφεραν αμφορείς και εμπορεύματα.

Λέρος: Το «Μουσείο» των Σύγχρονων Ναυαγίων (Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος)

Η Λέρος συχνά αποκαλείται «η Μάλτα του Αιγαίου» ή «Μουσείο Β’ Παγκοσμίου Πολέμου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας». Θεωρείται μοναδική στον κόσμο για τη διατήρηση της σύγχρονης στρατιωτικής ιστορίας κάτω από το νερό.

Τι θα βρείτε:

Εδώ το ενδιαφέρον δεν είναι τόσο οι αρχαίοι αμφορείς, όσο τα σύγχρονα σιδερένια κουφάρια. Στον βυθό της Λέρου (λόγω της Μάχης της Λέρου το 1943) βρίσκονται:

• • • Το Αντιτορπιλικό «Βασίλισσα Όλγα»: Η βύθισή του το 1943 στο Λακκί θεωρείται μια από τις πιο τραγικές στιγμές του ελληνικού ναυτικού στον πόλεμο. Το ναυάγιο είναι πλέον ένα προστατευόμενο ιστορικό μνημείο.

    • Η Μάχη της Λέρου (1943): Οι καταγραφές δείχνουν ότι λόγω της σφοδρότητας των αεροπορικών βομβαρδισμών, ο βυθός είναι γεμάτος από γερμανικά και συμμαχικά αεροσκάφη. Η Λέρος είναι το μοναδικό μέρος όπου μπορείς να βρεις σε τόσο μικρή απόσταση τόσο μεγάλη ποικιλία πολεμικών μέσων (αεροπλάνα, πλοία, αποβατικά).

    • Καταδυτικός Τουρισμός: Είναι ένα από τα ελάχιστα μέρη στην Ελλάδα όπου έχει θεσμοθετηθεί η επίσκεψη σε συγκεκριμένα ναυάγια, καθιστώντας το νησί παγκόσμιο προορισμό για “wreck diving”.

    • Λόγω του βαθύ και ασφαλούς λιμανιού του Λακκιού, η Λέρος ήταν η κύρια ιταλική ναυτική βάση στα Δωδεκάνησα, με αποτέλεσμα να γίνει επίκεντρο σφοδρών συγκρούσεων.

Ενώ στους Φούρνους το ξύλο των πλοίων έχει χαθεί (έχουν μείνει μόνο οι αμφορείς), στη Λέρο το μέταλλο διατηρεί τα σχήματα των πλοίων και των αεροπλάνων σχεδόν ανέπαφα, προσφέροντας μια απόκοσμη εικόνα «παγωμένου χρόνου». Οπότε, αν είστε λάτρης της κλασικής αρχαιολογίας, οι Φούρνοι είναι ο παράδεισός σας. Αν σας γοητεύει η στρατιωτική ιστορία και το “wreck diving” με τεράστια σιδερένια πλοία, η Λέρος δεν έχει αντίπαλο.