Λόφος της Τούμπας: Ένας προϊστορικός θησαυρός στην καρδιά της Θεσσαλονίκης

Βλέπετε τον αρχαιολογικό χώρο στον λόφο της Τούμπας Θεσσαλονίκης. Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προϊστορικούς οικισμούς της Μακεδονίας, κρυμμένος ανάμεσα στις σύγχρονες πολυκατοικίες. Αν και οι περισσότεροι έχουν συνδέσει το όνομα της περιοχής με το διάσημο γήπεδο ποδοσφαίρου, ο ίδιος ο λόφος κουβαλά μια ιστορία που ξεπερνά τα 4.000 χρόνια. 

Η ζωή στον τεχνητό αυτό λόφο, ύψους 23 μέτρων και έκτασης περίπου 30 στρεμμάτων, ξεκίνησε κατά την Εποχή του Χαλκού (περίπου το 2200 π.Χ.) και συνεχίστηκε αδιάκοπα μέχρι την Πρώιμη Ελληνιστική περίοδο. Ο οικισμός αυτός, που από πολλούς μελετητές ταυτίζεται με την αρχαία Θέρμη, άκμασε ως ένα σπουδαίο παραθαλάσσιο κέντρο με έντονη εμπορική δραστηριότητα. Όταν ο Κάσσανδρος ίδρυσε τη Θεσσαλονίκη το 316-315 π.Χ., ο οικισμός της Τούμπας σταδιακά εγκαταλείφθηκε, καθώς οι κάτοικοί του αποτέλεσαν το ανθρώπινο δυναμικό που μετακινήθηκε για να κατοικήσει τη νέα, μεγάλη συμβασιλεύουσα. 

Οι ανασκαφές και τα ευρήματα

Η αρχαιολογική σημασία του λόφου ήταν γνωστή ήδη από το 1895, ωστόσο η συστηματική Πανεπιστημιακή ανασκαφή από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) ξεκίνησε το 1984. Μέχρι σήμερα έχουν ερευνηθεί περισσότερα από 40 ανασκαφικά σκάμματα, φέρνοντας στο φως: 

• • Σύνθετα κτίρια από πλίνθους και αναλημματικούς τοίχους οχύρωσης.

  • Αντικείμενα που μαρτυρούν τις επαφές της περιοχής με τη νότια Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου.

  • Μεταλλουργικά ευρήματα και εργαλεία καθημερινής χρήσης.

  • Τάφους της Μέσης Βυζαντινής περιόδου στην κορυφή του λοφίσκου. 

Το μέλλον: 

Σήμερα, η Τούμπα αποτελεί έναν πολύτιμο, αδόμητο αρχαιολογικό πυρήνα μέσα στον πυκνό αστικό ιστό της πόλης. Ο χώρος βρίσκεται σε τροχιά οργανωμένης ανάδειξης, με το Υπουργείο Πολιτισμού και τον Δήμο Θεσσαλονίκης να προωθούν τη δημιουργία ενός επισκέψιμου αρχαιολογικού πάρκου. Στόχος είναι ο ιστορικός αυτός λόφος να ανοίξει τις πύλες του για το κοινό, συνδέοντας το προϊστορικό παρελθόν της πόλης με τη σύγχρονη καθημερινότητα των κατοίκων της.