Όταν οι λαϊκές συνοικίες γέμιζαν από φωνές παιδιών. Τα πιο δημοφιλή παιχνίδια τους

Τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, οι γειτονιές της Αθήνας—από την Κυψέλη και το Παγκράτι μέχρι τις λαϊκές συνοικίες του Πειραιά και του Περιστερίου—ήταν γεμάτες από φωνές παιδιών. Τα παιχνίδια ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα με την αλάνα, τον δρόμο και τη γειτονιά. Σε μια εποχή με λιγοστά μέσα, η εφευρετικότητα, η ομαδικότητα και η ελευθερία ήταν τα βασικά συστατικά της διασκέδασης.

Τα παιχνίδια χωρίζονταν σε αγόρια, κορίτσια ή μικτά, και τα υλικά ήταν απλά: μια πέτρα, λίγο ξύλο, ένα σχοινί ή μια πάνινη μπάλα.

1. Τα Δημοφιλέστερα Ομαδικά Παιχνίδια

• Το Τζαμί: Στήνανε μια πυραμίδα από 7-10 πλακέ κεραμίδια ή επίπεδες πέτρες. Η μία ομάδα πετούσε μια μπάλα για να τα ρίξει. Αν τα έριχνε, έπρεπε να τα ξαναστήσει χωρίς να φάει «βολή» από την άλλη ομάδα που φύλαγε τον χώρο.

• Αμπάριζα: Ένα έντονο ομαδικό παιχνίδι στρατηγικής και κυνηγητού. Δύο ομάδες είχαν η καθεμία το δικό της «οχυρό» (την αμπάριζα) και προσπαθούσαν να αιχμαλωτίσουν τους αντιπάλους.

• Το Ξυλίκι: Παιχνίδι για αγόρια που απαιτούσε επιδεξιότητα. Με ένα μεγάλο ξύλο (μάνα) χτυπούσαν ένα μικρότερο μυτερό ξυλαράκι (ξυλίκι) που ήταν στο έδαφος, ώστε να τιναχτεί στον αέρα, και μετά το ξαναχτυπούσαν δυνατά στον αέρα για να πάει όσο πιο μακριά γινόταν.

• Τα Μήλα: Κλασικό και αγαπημένο μικτό παιχνίδι. Δύο «παικταράδες» στα άκρα πετούσαν τη μπάλα προσπαθώντας να «κάψουν» τους παίκτες στη μέση. Όποιος έπιανε τη μπάλα στον αέρα έπαιρνε «μήλο» (ζωή).

• Η Κλέφτες και Αστυνόμοι: Παιχνίδι καταδίωξης σε όλη τη γειτονιά, που συχνά κρατούσε ώρες. Περιλάμβανε κρυψώνες, συνθηματικά και «φυλακές».

• Οι βόλοι, γνωστοί στις αλάνες της Αθήνας και ως μπίλιες ή γκαζάκια: Ένα από τα πιο αγαπημένα παιχνίδια δεξιοτεχνίας και συλλογής για γενιές παιδιών. Οι τσέπες των παντελονιών ήταν μόνιμα γεμάτες από αυτά τα μικρά, γυάλινα ή πήλινα σφαιρίδια, που έκαναν έναν χαρακτηριστικό ήχο καθώς τα παιδιά έτρεχαν.

• Η μακριά γαϊδούρα: Ένα από τα πιο δημοφιλή, ομαδικά και «σκληρά» παιχνίδια της παλιάς Αθήνας, το οποίο παιζόταν κυρίως από αγόρια στις αλάνες και τις σχολικές αυλές, καθώς απαιτούσε σωματική αντοχή και δύναμη. Το παιχνίδι βασιζόταν στην αντοχή της μίας ομάδας να σηκώσει το βάρος της άλλης και είχε ξεκάθαρο νικητή μέσα από μια διαδικασία γεμάτη γέλια, φωνές και… πτώσεις.

• Το Κρυφτό και το Τυφλόμυγα: Από τα πιο παλιά παιχνίδια. Στο κρυφτό, το «φτύσιμο» στον τοίχο («Φτου και βγαίνω!») ήταν η στιγμή της λύτρωσης.

• Κουτσό: Σχεδίαζαν με κιμωλία ή πέτρα τετράγωνα στο χώμα. Τα παιδιά έπρεπε να πηδήξουν στο ένα πόδι χωρίς να πατήσουν τις γραμμές, σπρώχνοντας μια επίπεδη πέτρα.