Γιατί είναι παγκοσμίως γνωστή αυτή η μυστηριώδης σπηλιά στην Ελλάδα

Βλέπετε τη Χρυσοσπηλιά στη Φολέγανδρο. Αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά, μυστηριώδη και σημαντικά σπήλαια ολόκληρης της Ελλάδας. Συνδυάζει μοναδικό σπηλαιολογικό ενδιαφέρον με μια σπάνια αρχαιολογική κληρονομιά.

Βρίσκεται στη βορειοανατολική πλευρά του νησιού, κρυμμένη σε έναν απόκρημνο βράχο, περίπου 10 έως 30 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Αποτελείται από δύο κύριους θαλάμους (την «Αίθουσα του Ολυμπιονίκη» και την «Αίθουσα των Εγγραφών») που ενώνονται με έναν μικρό διάδρομο. Ο δεύτερος θάλαμος διαθέτει εντυπωσιακό σταλακτιτικό και σταλαγμιτικό διάκοσμο με έντονα χρώματα που οφείλονται σε οξείδια σιδήρου.

Γιατί είναι παγκοσμίως μοναδική

Το στοιχείο που καθιστά τη Χρυσοσπηλιά μνημείο παγκόσμιας σημασίας είναι τα εκατοντάδες αρχαία ονόματα που είναι γραμμένα στους τοίχους και την οροφή της.

• Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι κατά τον 4ο αιώνα π.Χ., το σπήλαιο αποτελούσε χώρο λατρείας και μυητικών τελετών ενηλικίωσης για νεαρούς άνδρες (εφήβους) από όλη την Ελλάδα. Οι έφηβοι έφταναν εκεί με δυσκολία, αποδεικνύοντας τη γενναιότητά τους, και έγραφαν το όνομά τους χρησιμοποιώντας ένα μείγμα αργίλου (πηλού).

• Έχουν καταγραφεί περισσότερα από 400 ανδρικά ονόματα (όπως Θεμιστοκλής, Πυθαγόρας, Λυσικράτης, Αισχύλος). Πολλά συνοδεύονται από τον τόπο καταγωγής τους (π.χ. Κρης, Σερίφιος, Νάξιος)

• Στο δάπεδο έχουν βρεθεί ρωμαϊκές δεξαμενές νερού, λουτήρες, πλήθος αρχαίων οστράκων, σπασμένα αγγεία, αλλά και ανθρώπινα οστά. Τα οστά αυτά έχουν τροφοδοτήσει θρύλους ότι το σπήλαιο χρησίμευε και ως κρησφύγετο των νησιωτών από τους πειρατές.

• Η πρόσβαση από την ξηρά είναι εξαιρετικά δύσκολη και επικίνδυνη. Στο παρελθόν οδηγούσαν εκεί λαξευμένα σκαλοπάτια στον γκρεμό, γνωστά ως «Ελληνικά Σκαλιά», τα οποία όμως σήμερα έχουν υποστεί μεγάλες φθορές. Η προσέγγιση γίνεται κυρίως από τη θάλασσα με καΐκι, μόνο όμως όταν επικρατεί απόλυτη νηνεμία. Οι βοριάδες κάνουν το σημείο απροσπέλαστο.

Το σπήλαιο δεν είναι ανοιχτό για το κοινό και η είσοδος σε αυτό απαγορεύεται. Η αρχαιολογική έρευνα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και δεν υπάρχουν υποδομές ασφαλείας. Η είσοδος επιτρέπεται αποκλειστικά με ειδική άδεια για ερευνητικούς σκοπούς. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια θαλάσσιων εκδρομών στο νησί, τα τουριστικά σκάφη περνούν κοντά από το σημείο για να δείτε το εντυπωσιακό του στόμιο στον βράχο. Φωτογραφία από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων.