Μια μαγική διαδικασία που προκαλούσε περιέργεια, δέος αλλά και ευγνωμοσύνη…

Στο αναθηματικό ανάγλυφο από το Ιερό του Αμφιαράου στο Ραμνούντα βλέπουμε έναν κοιτώνα όπου είναι ξαπλωμένοι δύο ασθενείς, σε κλίνες στρωμένες η μία με συνηθισμένα καλύμματα και η άλλη με δορά ζώου. Ένας βοηθός ή ίσως ιερέας φροντίζει έναν ασθενή, ανασηκώνοντας τα πόδια του.

Ο Αμφιάραος, στηριζόμενος σε ραβδί, στέκεται πίσω από την κλίνη του άλλου ασθενούς. Εικονίζεται κατενώπιον με τον τρόπο που στηρίζεται και με ενδύματα που φορά και ο Ασκληπιός στον γνωστό εικονογραφικό του τύπο. Ακολουθείται από ένα ακόμη πρόσωπο, το οποίο ταυτίζεται με τον γιό του Αμφιαράου Αντίλοχο ή τον αναθέτη.

Το ιερό του Αμφιαράου στο Ραμνούντα ήταν ένα μικρό ιερό, προοριζόμενο κυρίως για τη φροντίδα των ανδρών της εκεί φρουράς. Στα αρχαία ελληνικά ιερά των θεραπευτών θεών, κάποιες φορές τελευταίο καταφύγιο ανθρώπων με βασανιστικές νόσους και καταστάσεις, ήταν ο ύπνος.

Αφού ο προσκυνητής είχε εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του προς το θεό που ήθελε να τον βοηθήσει, δηλαδή αφού είχε περάσει τα στάδια του καθαρμού, της θυσίας και της προσευχής, είχε πλέον το δικαίωμα να μπει στο Άβατο και να κοιμηθεί για να «συναντήσει» το θεό.

Ανάλογα με το ιερό και τους τοπικούς του κανόνες, η τελετουργία αυτή, γνωστή ως εγκοίμηση, λάμβανε χώρα σε κλίνες στρωμένες με σεντόνια ή δέρματα ζώων ή στο έδαφος του στωικού οικοδομήματος.

Μια μαγική διαδικασία που προκαλούσε περιέργεια, δέος αλλά και μεγάλη ευγνωμοσύνη στους προσκυνητές που «συναντούσαν» τους ίδιους τους θεούς τους. Φωτογραφία από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.