Ο «γυρολόγος τσολιάς» με την εκκεντρική εμφάνιση που ζωγράφιζε θαυμαστά έργα… Βίντεο

Εμπνεύσεις... τέχνης Πρόσωπα Σαν Σήμερα

Ο λαϊκός ζωγράφος Θεόφιλος φεύγει, σαν σήμερα από τη ζωή το 1934 στη Μυτιλήνη. Ο σημαντικότερος ίσως Έλληνας λαϊκός ζωγράφος.

Ο «γυρολόγος τσολιάς» με την εκκεντρική εμφάνιση και συμπεριφορά, που περιτριγύριζε στο Βόλο, στα χωριά του Πηλίου και της γενέτειράς του Λέσβου, αποτύπωσε με τη ζωγραφική του στους τοίχους καταστημάτων, καφενείων, πανδοχείων έναν ιδιαίτερο κόσμο ηρώων και αρχαίων θεών, ιστορικών θεμάτων, μπλεγμένων με καθημερινούς ανθρώπους και εικόνες από την οικεία του πραγματικότητα.

Ένα από τα πιο θαυμαστά του έργα είναι “Η ωραία Αδριάνα των Αθηνών”, που βλέπετε στη φωτογραφία. Η “Ωραία Αδριάνα” παίζει την κιθάρα της καθισμένη κάτω από μια κερασιά, φορτωμένη με καρπούς, σε έναν κήπο στολισμένο με ανθισμένες γλάστρες, όπου κυκλοφορεί ένα παγώνι. Έχει τα μαλλιά λυμένα και φοράει όμορφα πολύχρωμα ρούχα. Η σκηνή περιβάλλεται από ένα ζωγραφικό κόκκινο πλαίσιο.

Το σχέδιο έχει ασφαλώς λάθη, αλλά, όπως αναφλέρει η Εθνική Πινακοθήκη, μπορούμε να θαυμάσουμε τα στοιχεία εκείνα που έκαναν κριτικούς και ζωγράφους να θεωρούν τον Θεόφιλο ένα μοντέρνο καλλιτέχνη. Ο λαϊκός ζωγράφος αποφεύγει την τρίτη διάσταση. Όλη η εικόνα αναπτύσσεται χωρίς προοπτική, στην επιφάνεια. Προσέξτε πώς ζωγραφίζει, για παράδειγμα, τη μια γλάστρα πίσω από την άλλη. Η πιο μακρινή γλάστρα απλώς ανεβαίνει πιο ψηλά. Ούτε μικραίνει ούτε αποδίδεται προοπτικά. Τα περιγράμματα είναι καθαρά και προσδιορίζουν τα όρια του χρώματος.

Είναι θαυμαστός ο τρόπος που ο Θεόφιλος χειρίζεται το χρώμα. Όλα τα χρώματα, που είναι ζωηρά, κρατιούνται στον ίδιο δυνατό τόνο. Έτσι ενοποιείται η επιφάνεια. Η ώχρα στο έδαφος και στην μπλούζα του κοριτσιού, με κόκκινους ίσκιους, η μπλε φούστα, οι γαλάζιες κάλτσες με μπλε σκιές, ο γαλάζιος ουρανός, συνθέτουν μια πλούσια αρμονία που γοητεύει το θεατή.

Με αφορμή τη συμπλήρωση ογδόντα εννέα χρόνων από τον θάνατο του σπουδαίου ζωγράφου, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει ένα μοναδικό αρχειακό τεκμήριο του 1963-ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ του Νέστορα Μάτσα (σε αφήγηση Μάνου Κατράκη)- το οποίο με μια ευαίσθητη και καλλιτεχνική ματιά παρουσιάζει τη ζωή και το έργο του Θεόφιλου.