Γιατί βρέθηκε οπλισμένη η Αφροδίτη…

Βλέπετε την «Αφροδίτη Αρεία». Την πολεμική Αφροδίτη…

Βρέθηκε το 1886 στο Ασκληπιείο της Επιδαύρου. Είναι κατασκευασμένο από παριανό μάρμαρο και έχει ύψος 1,51 μέτρα. Η θεά απεικονίζεται ως «Αφροδίτη Αρεία» (πολεμική). Φορά έναν λεπτό, σχεδόν διαφανή χιτώνα και φέρει τον τελαμώνα του ξίφους της χιαστί στο στήθος. Στο υψωμένο δεξί της χέρι θα κρατούσε αρχικά το ξίφος. Ενώ στο αριστερό πιθανόν κρατούσε κράνος ή ασπίδα.

Η Αφροδίτη Αρεία («πολεμική») ήταν οπλισμένη επειδή η λατρεία της διατήρησε τα αρχαϊκά χαρακτηριστικά μιας θεότητας που δεν περιοριζόταν μόνο στον έρωτα. Αντίθετα, κυριαρχούσε και στη μάχη. Στη Σπάρτη, όπου ο πόλεμος ήταν το κέντρο της ζωής, η Αφροδίτη λατρευόταν ως οπλισμένη πολεμίστρια. Οι Σπαρτιάτες πίστευαν ότι ο έρωτας και ο πόλεμος είναι δύο όψεις του ίδιου πάθους. Ενώ η θεά συμβόλιζε την πειθαρχία και τη δύναμη που κρατά μια κοινωνία ενωμένη.

Το επίθετο «Αρεία» υποδηλώνει τη σχέση της με τον θεό του πολέμου, Άρη. Σε ορισμένες περιοχές θεωρούνταν η θηλυκή εκδοχή του. Ήταν ικανή να εμπνεύσει στους άνδρες τον «έρανο της μάχης» (το πάθος για τη νίκη).  Ως οπλισμένη θεά, θεωρούνταν προστάτιδα των πόλεων. Χαρακτηριστική είναι η απεικόνισή της σε αγάλματα (όπως στην Επίδαυρο) να φέρει ξίφος ή θώρακα. Αυτό υπογραμμίζει ότι η ομορφιά και ο έρωτας μπορούν να είναι εξίσου κυρίαρχα και «επικίνδυνα» όπλα.

Η παρουσία της στο Ασκληπιείο συνδέεται με τη θεραπευτική ιδιότητα της «Αφροδίτης Μορφούς», η οποία σχετιζόταν με τον ύπνο και την αναγέννηση μέσω των ονείρων. Αυτό γινόταν κατά τη διάρκεια της ίασης των ασθενών. Πρόκειται για αντίγραφο (1ος αι. μ.Χ.) ενός πρωτότυπου αγάλματος της Αφροδίτης κατασκευασμένο γύρω στο 400 π.Χ. από κάποιο γλύπτη της σχολής του Πολύκλειτου, πιθανόν τον Πολύκλειτο τον νεώτερο. Φωτογραφία από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.