Το τραγούδι που προκάλεσε… ντελίριο στον ελληνικό λαό

Το τραγούδι «Αυτός ο άνθρωπος αυτός» κυκλοφόρησε το 1979. Οι στίχοι του γράφτηκαν από τη Μάρω Μπιζάνη και η μουσική από τον Λυκούργο Μαρκέα. Δεν ήταν απλώς μια μουσική προτίμηση. Ήταν ένα κομμάτι που συνδέθηκε με την πολιτική σημειολογία της Ελλάδας τη δεκαετία του ’80.

Το τραγούδι έγινε ευρέως γνωστό ως το αγαπημένο του τότε πρωθυπουργού και ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ, Ανδρέα Παπανδρέου. Αυτό ήταν το απόλυτο σήμα κατατεθέν του Ανδρέα Παπανδρέου. Ήταν το τραγούδι που ο Ανδρέας ζητούσε πάντα να χορεύει. Η Ρίτα Σακελλαρίου ήταν μόνιμη καλεσμένη στις γιορτές του στην Εκάλη και στο Καστρί. Εκεί του το τραγουδούσε προσωπικά. Για πολλούς, το τραγούδι συμβόλιζε μια ολόκληρη εποχή της μεταπολίτευσης. Επιπλέον, υπογράμμιζε την προσωπική σχέση του ηγέτη με τον λαϊκό πολιτισμό.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου είχε δηλώσει δημόσια τον θαυμασμό του για τη Ρίτα Σακελλαρίου, λέγοντας τη θρυλική ατάκα: «Ρίτα, εσύ είσαι η Ελλάδα!». Η Ρίτα έγινε η «επίσημη» τραγουδίστρια των επιτυχιών του ΠΑΣΟΚ. Η παρουσία της στα κέντρα όπου σύχναζε ο Ανδρέας, όπως το «Περιβόλι του Ουρανού» ή το «Κουίντες», αποτελούσε κοσμικό και πολιτικό γεγονός.

Τι συμβόλιζε το τραγούδι

Αν προσέξετε τους στίχους, το τραγούδι μιλάει για έναν άνδρα που είναι ταυτόχρονα «αμαρτωλός», «άγιος», «καταστροφή» και «λύτρωση». «Αυτός ο άνθρωπος αυτός, που είναι η καταστροφή μου αυτός ο άνθρωπος αυτός, είναι η ζωή μου…». Στην πολιτική ατμόσφαιρα της εποχής, οι οπαδοί του Ανδρέα ταύτιζαν αυτούς τους στίχους με τον ίδιο τον ηγέτη τους. Για το κοινό του, ο Ανδρέας ήταν «Αυτός ο άνθρωπος» που θα άλλαζε τη μοίρα τους.

Η «εθιμοτυπία» του ζεϊμπέκικου

Σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου πήγαινε να διασκεδάσει η ορχήστρα σταματούσε ό,τι έπαιζε μόλις έμπαινε στον χώρο. Το «Αυτός ο άνθρωπος αυτός» έπαιζε σχεδόν πάντα ως καλωσόρισμα. Επίσης, ο Ανδρέας χόρευε ένα βαρύ, δωρικό ζεϊμπέκικο. Η ασφάλειά του και οι υπουργοί του τον περιτριγύριζαν χτυπώντας παλαμάκια, δημιουργώντας μια εικόνα που πέρασε στην ποπ κουλτούρα της Ελλάδας.

Οι επικριτές

Υπήρχαν βεβαίως και εκείνοι που θεωρούσαν ότι η ταύτιση του Πρωθυπουργού με τέτοιου είδους άσματα υποβίβαζε το πολιτικό επίπεδο της χώρας. Πολλοί κατηγορούσαν την κυβέρνηση ότι καλλιεργούσε μια κουλτούρα «εύκολου πλουτισμού» και «νυχτερινής ζωής». Ειδικότερα, το «Αυτός ο άνθρωπος αυτός» θεωρείται ο ύμνος αυτής της νέας, ανέμελης αλλά και κάπως προκλητικής Ελλάδας.

Το τραγούδι έκανε τον Παπανδρέου να φαίνεται «ανθρώπινος» και «λαϊκός» στα μάτια των πολλών. Την ίδια ώρα για τους εχθρούς του ήταν η απόδειξη μιας πολιτικής που βασιζόταν στο συναίσθημα και το θέαμα παρά στην ουσία.

Και μία λεπτομέρεια που ίσως πολλοί δεν γνωρίζουν: Το τραγούδι συμπεριλήφθηκε επίσης στο σάουντρακ της θρυλικής ταινίας τρόμου «Ο Εξορκιστής» (1973), σε μια σκηνή που διαδραματίζεται στο διαμέρισμα του Έλληνα Father Karras.