Απείρανθος: Γιατί την αποκαλούν «μαρμάρινο χωριό»…

Η Απείρανθος είναι ένα πανέμορφο χωριό της ορεινής Νάξου. Έχει χαρακτηριστεί από το 1978 παραδοσιακός οικισμός.

Είναι ένα από τα πιο ιδιαίτερα και γραφικά ορεινά χωριά της Νάξου, χτισμένη σε υψόμετρο περίπου 600 μέτρων στις πλαγιές του όρους Φανάρι. Είναι γνωστή ως το «μαρμάρινο χωριό». Αυτό συμβαίνει καθώς τα καλντερίμια, οι τοίχοι των σπιτιών και οι πλατείες της είναι στρωμένα με μάρμαρο.

Κάθε γωνιά του χωριού αποτελεί μια ξεχωριστή δημιουργία της λαϊκής αρχιτεκτονικής. Ακόμα και η ποικιλία στις μορφές των ανεφανών (καπνοδόχων) συνιστά μια «κοιλάδα από ανεφανούς». Εκεί, την οικονομική και καλλιτεχνική άνθηση στα βυζαντινά χρόνια μαρτυρούν εκκλησίες με επάλληλα στρώματα τοιχογραφιών. Αυτές καλύπτουν την εποχή της Εικονομαχίας ως τον 13ο αιώνα. Σε μια από αυτές, την Αγία Κυριακή, οι παραστάσεις είναι ανεικονικές και απεικονίζουν πτηνά με κορδέλες στο λαιμό. Ξεχωρίζουν ο Πύργος του Ζευγώλη (17ος αιώνας) και οι παλιές εκκλησίες, όπως η Παναγία η Απειραθίτισσα.

Διατηρεί μια μοναδική τοπική διάλεκτο και παραδόσεις που παραπέμπουν σε κρητική καταγωγή των κατοίκων της.