Γιατί σήμερα κρεμούν κόκκινο πανί στα μπαλκόνια; Που κάνουν κεντητά αυγά;

Η Ελλάδα είναι γεμάτη από ιδιαίτερα τοπικά έθιμα που ξεφεύγουν από το απλό «βάφω μερικά κόκκινα αυγά τη Μεγάλη Πέμπτη». Πίσω από κάθε παράδοση κρύβεται συνήθως μια προσπάθεια για προστασία από το κακό ή μια υπόσχεση για καλή σοδειά.

Αυτά είναι μερικά από τα πιο ενδιαφέροντα και λιγότερο γνωστά έθιμα:

1. Το «Πρώτο Αυγό» της Παναγίας

Σε πολλές περιοχές της επαρχίας, το πρώτο αυγό που βάφεται θεωρείται ιερό.

• Δεν το τσουγκρίζουν, αλλά το τοποθετούν στο εικονοστάσι του σπιτιού για όλο τον χρόνο.

• Το παλιό αυγό (από την προηγούμενη χρονιά) το θάβουν στα χωράφια για να είναι γόνιμα ή στις ρίζες των δέντρων για να καρπίσουν.

2. Το «Κόκκινο Πανί» στο Παράθυρο

Σε χωριά της Μακεδονίας και της Θράκης, μόλις ξεκινήσει το βάψιμο των αυγών τη Μεγάλη Πέμπτη, οι νοικοκυρές κρεμούν ένα κόκκινο πανί στο παράθυρο ή στο μπαλκόνι.

• Ο σκοπός: Συμβολίζει το αίμα του Χριστού, αλλά λειτουργεί και ως «σήμα» ότι το σπίτι προστατεύεται. Παραμένει εκεί μέχρι την Ανάσταση ή, σε κάποιες περιπτώσεις, για 40 ημέρες.

3. Τα «Σχεδιαστά» ή «Πέρδικες»

Στην Κω, την Αιτωλοακαρνανία και την Κρήτη, υπάρχει η τέχνη των κεντητών αυγών. Δεν τα βάφουν απλώς μονόχρωμα:

• Χρησιμοποιούν λιωμένο κερί για να σχεδιάσουν πάνω στο τσόφλι (λουλούδια, πουλιά, γεωμετρικά σχήματα) πριν τα βουτήξουν στη βαφή.

• Όπου υπάρχει κερί, η βαφή δεν ποτίζει, αφήνοντας λευκά σχέδια πάνω στο κόκκινο φόντο. Είναι μικρά έργα τέχνης!

4. Το Βάψιμο με «Ριζάρι» και Κρεμμυδόφυλλα

Πριν τις έτοιμες βαφές του εμπορίου, οι γιαγιάδες χρησιμοποιούσαν τη φύση.

• Ριζάρι: Ένα φυτό που δίνει ένα βαθύ, ανεξίτηλο πορφυρό χρώμα.

• Κρεμμυδόφυλλα: Για χρυσοκίτρινα και καφέ αυγά.

• Extra tip: Συχνά έβαζαν πάνω στο αυγό ένα φυλλαράκι μαϊντανού ή μια μαργαρίτα, το τύλιγαν σφιχτά με ένα παλιό καλσόν και μετά το έβαφαν, ώστε να αποτυπωθεί το σχήμα του φυτού πάνω στο αυγό.

5. Το «Αμίλητο» Αυγό

Σε ορισμένα μέρη της Θεσσαλίας, υπήρχε η παράδοση οι κοπέλες να πηγαίνουν να πάρουν το νερό για το βάψιμο των αυγών από τη βρύση του χωριού χωρίς να πουν ούτε λέξη σε όποιον συναντούσαν στον δρόμο. Αυτό το «αμίλητο νερό» θεωρούνταν ότι έδινε στα αυγά μαγικές ιδιότητες.