Άγνωστη ιστορία. Όταν η θάλασσα ερχόταν με βυτία στο κέντρο της παλιάς Αθήνας για… βουτιές

Η Ελλάδα παλιά...

Μια άγνωστη ιστορία για όσους δεν είχαν την πολυτέλεια ή τον χρόνο να φτάσουν μέχρι την παραλία.

Τις δεκαετίες του ’50 και ’60, ο Δήμος Αθηναίων γέμιζε ειδικές δεξαμενές/πισίνες σε πλατείες με θαλασσινό νερό που μεταφερόταν με βυτία από το Φάληρο, για να κάνουν μπάνιο τα παιδιά των λαϊκών συνοικιών. Η ιστορία αποτελεί ένα από τα πιο συγκινητικά και άγνωστα κεφάλαια της καθημερινότητας του Μεσοπολέμου και των μεταπολεμικών χρόνων.

Ήταν μια πρωτοβουλία του Δήμου Αθηναίων που ξεκίνησε το καλοκαίρι του 1930 (επί δημαρχίας Σπύρου Μερκούρη) με σκοπό να προσφέρει δροσιά, καθαριότητα και υγιεινή στα παιδιά των φτωχών οικογενειών και των προσφύγων που δεν είχαν τη δυνατότητα να πάνε διακοπές ή να μετακινηθούν εύκολα στις παραλίες.

Πού βρίσκονταν αυτές οι «στέρνες»;

Το δίκτυο εξαπλώθηκε γρήγορα σε πολλές λαϊκές γειτονιές της Αθήνας. Οι πιο γνωστές τοποθεσίες ήταν:

  • Πλατεία Κουμουνδούρου: Ίσως η πιο διάσημη παιδική πισίνα, για την οποία σώζονται μάλιστα και σπάνια ντοκουμέντα στο αρχείο της ΕΡΤ.

  • Πλατεία Αγίου Παντελεήμονα (Αχαρνών): Η πρώτη που λειτούργησε το 1930 και χαρακτηρίστηκε τότε ως «τεράστια».

  • Άγιος Κωνσταντίνος Κολωνού: Προσέλκυε καθημερινά εκατοντάδες παιδιά.

  • Διασταύρωση Λεωφόρου Αλεξάνδρας και Πατησίων: Ένα πολύ κεντρικό και εξαιρετικά δημοφιλές hotspot κολύμβησης.

  • Άλλες γειτονιές: Υπήρχαν επίσης δεξαμενές στον Άγιο Γεώργιο στην Ακαδημία Πλάτωνος, στου Γκύζη, στον Προφήτη Ηλία στο Παγκράτι, στο Κουκάκι, στην Κονίστρα στα Πετράλωνα, ακόμα και στην πλατεία Δεξαμενής στο Κολωνάκι.

Εικόνα ρεαλιστική με τη βοήθεια ΑΙ

Η μεταφορά της θάλασσας στο κέντρο της πόλης

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της ιστορίας είναι η διαχείριση του νερού. Καθώς το δίκτυο ύδρευσης της Αθήνας ήταν τότε προβληματικό, ο Δήμος μετέφερε καθημερινά θαλασσινό νερό με μεγάλα βυτία από το Φάληρο για να γεμίζει και να ανανεώνει τις πισίνες. Στην πισίνα του Αγίου Παντελεήμονα είχε τοποθετηθεί ειδική αντλία μέσα στην κατασκευή για τη συνεχή ανανέωσή του.

Αυστηροί κανόνες υγιεινής και η «κάρτα κολύμβησης»

Οι πισίνες δεν ήταν απλώς ένας χώρος όπου τα παιδιά έπεφταν ανεξέλεγκτα. Λόγω του φόβου των μεταδοτικών ασθενειών της εποχής, υπήρχε αυστηρό πρωτόκολλο:

  • Ιατρική εξέταση: Τα παιδιά έπρεπε πρώτα να περάσουν από τα ιατρεία του Δήμου Αθηναίων.

  • Η ειδική κάρτα: Αν το παιδί ήταν υγιές, ο γιατρός του χορηγούσε μια «ειδική κάρτα κολύμβησης».

  • Καθημερινός έλεγχος: Τα παιδιά επιδείκνυαν την κάρτα κάθε πρωί στους υπεύθυνους (φύλακες ή γιατρούς) για να τους επιτραπεί η είσοδος στο νερό.

  • Σε κάποιες πλατείες, όπως στον Άγιο Παντελεήμονα, υπήρχε μόνιμο μικρό ξύλινο σπιτάκι-ιατρείο στην άκρη της πλατείας για τον σκοπό αυτό

Το τέλος μιας εποχής

Αυτό το ιδιότυπο δίκτυο των «λαϊκών δεξαμενών» πρόσφερε τεράστια κοινωνική ανακούφιση και άντεξε για πολλές δεκαετίες. Άρχισε να παρακμάζει και εγκαταλείφθηκε σταδιακά από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 και μετά, όταν η πρόσβαση στις οργανωμένες παραλίες της Αττικής έγινε πιο εύκολη (μέσω αστικών λεωφορείων), η Αθήνα άρχισε να γεμίζει με πολυκατοικίες και αργότερα δημιουργήθηκαν τα πρώτα σύγχρονα δημοτικά κολυμβητήρια.

Διαδώστε το Εδώ ζεις