«Δώσε κι εμένα, μπάρμπα!»: Η άγνωστη ιστορία πίσω από την πρώτη λαϊκή της Αθήνας

Το ημερολόγιο έγραφε Σάββατο 18 Μαΐου 1929 όταν η Αθήνα απέκτησε την πρώτη της λαϊκή αγορά. Το σημείο συνάντησης παραγωγών και καταναλωτών στήθηκε στην πλατεία Θησείου (συγκεκριμένα κοντά στην πλατεία Αγίων Ασωμάτων). Αυτό άλλαξε για πάντα τις καθημερινές συνήθειες των πολιτών. Επιπλέον, άλλαξε και την εμπορική ζωή της πρωτεύουσας.

Ο στόχος και οι αντιδράσεις

Ο θεσμός θεσμοθετήθηκε από την κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου με έναν ξεκάθαρο σκοπό: να χτυπηθεί η κερδοσκοπία και η αισχροκέρδεια των μεσαζόντων. Επιπλέον, ήθελαν να προσφέρουν φθηνά και φρέσκα προϊόντα απευθείας από τον παραγωγό στον καταναλωτή. Η καινοτομία αυτή δεν έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από όλους. Οι χονδρέμποροι και οι μεσάζοντες αντέδρασαν έντονα, απειλώντας τους αγρότες. Τους απείλησαν ότι θα διέκοπταν κάθε μελλοντική συνεργασία μαζί τους αν συμμετείχαν στις λαϊκές.

Η ιστορική πρεμιέρα

Παρά τις δυσκολίες και τις απειλές, τα ξημερώματα εκείνου του Σαββάτου, οι πρώτες σούστες γεμάτες με τα ζαρζαβατικά του Αττικού κάμπου έφτασαν στο Θησείο. Για να στηρίξει έμπρακτα τον νέο θεσμό, ο ίδιος ο Ελευθέριος Βενιζέλος έδωσε το «παρών» στα εγκαίνια. Ζήτησε μάλιστα ένα ζεμπίλι (ψάθινη τσάντα) και έκανε ο ίδιος τα ψώνια του. Σύμφωνα με τις εφημερίδες της εποχής, ψωνίζει αγκινάρες, κουκιά, κεράσια, σαπούνι και πορτοκάλια. Ο πρωθυπουργός γεμίζει το ζεμπίλι που του έδωσαν στην πλατεία και το παράδειγμα του ακολουθούν οι υπουργοί και ο δήμαρχος. Τέλος, λέγεται πως όσα ψώνισε τα χάρισε σε μια φτωχή γυναίκα της περιοχής. 

Οι πωλητές, από το ύψος μιας κασέλας ή μιας καρέκλας, διαφημίζουν τα είδη τους, κάτω από τους ήχους της φιλαρμονικής του Δήμου.

-Εδώ τα κουκιά τα αγιασμένα από τους παπάδες!
-Εδώ οι αγκινάρες που ψώνισε ο Βενιζέλος!
-Πάρτε, στη φτήνια τα κολοκυθάκια από το περιβόλι της Δημήτραινας!

Λέγεται μάλιστα πως εκείνη την ημέρα ακούστηκε για πρώτη φορά από τα χείλη ενός παραγωγού η παροιμιώδης φράση «Δώσε κι εμένα, μπάρμπα!», όταν απευθύνθηκε στον Βενιζέλο.