Τι κρύβει το μικρό εκκλησάκι στο Σύνταγμα… Μήπως, υπόγεια στοά που οδηγεί στον Υμηττό;

Αν περπατάς αφηρημένος, κοιτώντας τα εμπορικά μαγαζιά, ίσως να μη δεις ένα μικρό ιστορικό με μεγάλη θρησκευτική αξία, εκκλησάκι, στο κέντρο της Αθήνας…

Είναι η «Αγία Δύναμις», επι της οδού Μητροπόλεως στο Σύνταγμα, δίπλα από το κτήριο που μέχρι το 2007 στέγαζε το υπουργείο Παιδείας και σήμερα το πέντε αστέρων ξενοδοχείο Electra Metropolis.

Σύμφωνα με αρχαιολόγους χτίστηκε πάνω στα ερείπια του Ναού του πιο δυνατού ήρωα της Ελληνικής Μυθολογίας του Ηρακλή. Η επωνυμία «Αγία Δύναμις» προέρχεται επίσης και από το γεγονός ότι σε αυτή την μικροσκοπική εκκλησία, αφιερωμένη στην γέννηση της Παναγίας, κατέφευγαν οι επίτοκες Αθηναίες προκειμένου να πάρουν δύναμη και να φέρουν στον κόσμο γερά παιδιά. Η ιστορία της μικρής εκκλησίας κρύβει κι άλλη μία αλληγορική έννοια στην επωνυμία της. Την δύναμη της αντίστασης των Ελλήνων στον τουρκικό ζυγό.

Λίγο πριν από την επανάσταση του 1821, σύμφωνα με μαρτυρίες κληρικών, σε κτίσμα του Μετοχίου πολύ κοντά στον ναΐσκο, ο πυροτεχνουργός Μαστροπαυλής κατασκεύαζε πυρομαχικά για λογαριασμό των Τούρκων, πλην όμως τα περισσότερα απ’ αυτά διοχετεύονταν κρυφά, είτε από μια μυστική στοά, είτε με το καλάθι της κυρά-Μανώλαινας Μπινιάρη, στον Ιλισσό και από εκεί στο Μενίδι, προκειμένου αυτά να χρησιμοποιηθούν στον Αγώνα.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες κληρικών ααλά και σπηλαιολόγων κάτω από την Αγία Τράπεζα της εκκλησίας, εικάζεται ότι υπάρχει μία σήραγγα που οδηγεί σε έναν μεγάλο χώρο από όπου ξεκινά μια υπόγεια στοά που οδηγεί, κατ’ άλλους στον Ιλισσό και κατ’ άλλους στον Υμηττό…

Πάντως, στις ανασκαφές που έγιναν για να επισκευαστεί το εκκλησάκι απ’ έξω, βρέθηκε ο παλαιός ναός, ο οποίος υπολογίζεται από τους αρχαιολόγους ότι είναι πάνω από 1.000 ετών. Μία τρίκλιτη βασιλική, στο ιερό της οποίας ανακαλύφθηκε ένα κοινοτάφιο 10 μικρών παιδιών. Υπόγεια στοά δεν βρέθηκε… Ωστόσο, κάποιοι σπηλαιολόγοι επιμένουν για την ύπαρξη στοάς η οποία περνά από το Σύνταγμα την οδό Βασσιλίσης Σοφίας και καταλήγει στον Υμηττό.

Μάλιστα, επισημαίνουν «κάτω από την Αγία Τράπεζα του ναού υπάρχει μια σκάλα που κατεβαίνει προς τα κάτω. Σε βάθος 15 μέτρων, υπάρχει ένας μεγάλος υπόγειος χώρος, σαν σπηλιά. Το χώρο αυτό, στα χρόνια του Αγώνα, χρησιμοποιούσαν οι καλόγεροι της Μονής, σαν εργαστήριο, όπου κατασκεύαζαν πυρίτιδα, σφαίρες και φυσέκια. Στη συνέχεια, μετέφεραν τα πυρομαχικά μέσω μιας υπόγειας στοάς που ξεκινά από τον υπόγειο αυτό χώρο και καταλήγει κάπου κοντά στο σημερινό σκοπευτήριο της Καισαριανής. Εκεί τα παραλάμβαναν χωριάτες με μουλάρια και τα μετέφεραν στους Αγωνιστές, ενώ οι καλόγεροι επέστρεφαν σο υπόγειο εργαστήριό τους”.

Όπως υποστηρίζουν “ο χώρος αυτός κάτω από το ιερό της Αγίας Δύναμης, όπως και η στοά που ξεκινά από αυτόν, δηλώνει την προγενέστερη ύπαρξη υπόγειας ζωής. Τους τοίχους του κοσμούν παλιές τοιχογραφίες και σκαλισμένες παραστάσεις πουλιών, φύλλων αμπέλου και αγγέλων που κρατούν ρομφαίες. Όλα δείχνουν πως πρόκειται για κάποιον τόπο λατρείας. Μικρές κολώνες, σπασμένες ή γερμένες στο έδαφος, ανάγουν χρονολογικά ακόμη πιο πίσω, στην αρχαιότητα, ίσως στο Ναό του Ηρακλή”.