Εποχές και αυτές… Διαθέτει φρέσκο γάλα… με επιτόπου άρμεγμα της κατσίκας…

Είναι το 1891. Η οδός Πανεπιστημίου είναι ακόμη χωματόδρομος… Ένας γαλατάς αρμέγει την κατσίκα του επιτόπου προφέρονβτας φρέσκο γάλα. Δεξιά είναι τα νεοκλασικά κτίρια της Ακαδημίας Αθηνών, του Πανεπιστημίου, και της Βιβλιοθήκης.

Ο γαλατάς ήταν επάγγελμα πλανόδιου μικροπωλητή παλαιότερων εποχών… Εργαζόταν στα μεγάλα αστικά κέντρα και όχι στα χωριά, καθώς εκεί υπήρχε η δυνατότητα, εξ ανάγκης, για άμεση πώληση φρέσκου γάλακτος. Στην Ελλάδα και ειδικότερα στα αστικά κέντρα του 18ου αιώνα, (Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα κ.λπ.) το επάγγελμα αυτό ασκούσαν μικροποιμένες που περιφέρονταν γύρω από τις πόλεις με τα αιγοπρόβατά τους τα οποία και άρμεγαν οι ίδιοι προ του αγοραστή ή κάποιοι βοηθοί τους.

Στα μέσα του 19ου αιώνα το επάγγελμα του γαλατά ασκούσαν κυρίως Στερεοελλαδίτες που κατάγονταν κυρίως από τα χωριά Λιδωρίκι, Αρτοτίνη, Μουσουνίτσα, Γρανίτσα, Βοστινίτσα, Κοσταρίτσα κ.ά. Απ΄ αυτούς προήλθαν και τα σημαντικότερα γαλακτοπωλεία που δημιουργήθηκαν στη συνέχεια, ειδικά στην Αθήνα και τον Πειραιά. Μάλιστα οι Ρουμελιώτες γαλακτοπώλες των (τότε) Αθηνών, δημιούργησαν μια ισχυρότατη επαγγελματική τάξη με ετήσια εορτή, τα κούλουμα που γιόρταζαν στους στύλους του Ολυμπίου Διός.

Στη δεκαετία του 1950 οι τελευταίοι πλανόδιοι γαλατάδες που διαλαλούσαν το εμπόρευμά τους με τη λέξη “γαλατάς!” ή μόνο την κατάληξη “τας!”, μετέφεραν το γάλα σε μεταλλικά κυλινδρικά δοχεία και το μοίραζαν στις γειτονιές χύμα σε οκάδες ή δράμια. Στην αρχή της δεκαετίας του 1960 η διάθεση του γάλακτος άρχισε να γίνεται σε γυάλινες φιάλες που διανέμονταν παστεριωμένο γάλα, κάθε πρωί στις διάφορες γειτονιές με διάφορα μέσα, ποδήλατα ή τρίκυκλες μοτοσικλέτες, όπως συνεχίζεται σήμερα η διάθεση των φιαλών γκαζιού.

Όμως μετά από μια σειρά αγορανομικών διατάξεων στη δεκαετία του 1970 απαγορεύθηκε και ο τρόπος αυτός, της πλανόδιας διάθεσης, προκειμένου να διασφαλισθεί περισσότερο η ποιότητα και η υγειονομική ασφάλεια των προς διάθεση γαλακτοκομικών προϊόντων με περιορισμό τόσο στο χρόνο της διάθεσης, (ημερομηνία λήξης), όσο και από συγκεκριμένα μόνο καταστήματα που είναι εφοδιασμένα με κατάλληλα ψυκτικά μέσα. Η φωτογραφία είναι του γνωστού ποδηλάτη, William Lewis Sachtleben’s και αναδημοσιεύεται από iloveoldathens.blogspot.com.