Έτσι προέκυψε η φράση “χρωστάει της Μιχαλούς”. Ήταν τελικά υπαρκτό πρόσωπο;

Η φράση «χρωστάει της Μιχαλούς» είναι από τις πιο χαρακτηριστικές της ελληνικής γλώσσας. Η προέλευσή της μας μεταφέρει πίσω στα πρώτα χρόνια του ελεύθερου ελληνικού κράτους, στο Ναύπλιο, την τότε πρωτεύουσα.

Ιδού πώς προέκυψε η ιστορία:

Στο Ναύπλιο της εποχής του Καποδίστρια και του Όθωνα, υπήρχε μια πασίγνωστη ταβέρνα την οποία διατηρούσε μια γυναίκα ονόματι Μιχαλού. Η Μιχαλού ήταν γνωστή για την αυστηρότητά της, αλλά και για το γεγονός ότι δεν σήκωνε «αστεία» όσον αφορά τα χρέη.

Η Μιχαλού είχε έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο να λειτουργεί:

• Επέτρεπε στους θαμώνες (στρατιώτες, δημόσιους υπαλλήλους, εργάτες) να τρώνε με πίστωση.

• Κατέγραφε κάθε χρέος με σχολαστική ακρίβεια σε ένα μεγάλο κατάστιχο.

• Όταν κάποιος καθυστερούσε να πληρώσει, η Μιχαλού δεν καθόταν με σταυρωμένα τα χέρια. Έβγαινε στην πόρτα της ταβέρνας ή στην πλατεία και φώναζε δυνατά τα ονόματα των οφειλετών, διαπομπεύοντάς τους δημόσια.

• Με τον καιρό, η φράση απέκτησε δύο βασικές ερμηνείες που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα:

  1. Χρησιμοποιείται για κάποιον που έχει πνιγεί στα χρέη και χρωστάει παντού (αφού το χρέος στη Μιχαλού ήταν το πλέον «διάσημο» και ανυπόφορο).

  2. Επειδή η Μιχαλού συχνά φώναζε και μάλωνε με τους οφειλέτες (και αυτοί με τη σειρά τους έκαναν τους τρελούς για να αποφύγουν την πληρωμή), η φράση κατέληξε να περιγράφει και κάποιον που δεν είναι στα καλά του ή συμπεριφέρεται αλλόκοτα («Αυτός χρωστάει της Μιχαλούς»).