Και σαν σήμερα ο οικισμός των προσφύγων εγένετο… Βύρωνας

Η 16η Απριλίου του 1924 αποτελεί μια ιστορική ημερομηνία-ορόσημο για τον Βύρωνα. Ήταν η ημέρα που πραγματοποιήθηκε η επίσημη τελετή ονοματοδοσίας του προσφυγικού συνοικισμού.

Μέχρι τότε, η περιοχή ήταν γνωστή ως «Προσφυγικός Συνοικισμός Παγκρατίου». Η ευρύτερη τοπογραφική ονομασία της περιοχής ήταν Κοπανάς. Διατηρείται ακόμα και σήμερα για τον λόφο και τα θέατρα βράχων. Το όνομα αυτό προερχόταν πιθανότατα από τη διαδικασία του «κοπανίσματος» των ρούχων στα νερά που έρεαν από τον Υμηττό.

Η απόφαση για τη μετονομασία ελήφθη με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τον θάνατο του Λόρδου Βύρωνα (19 Απριλίου 1824) στο Μεσολόγγι. Η επιλογή του ονόματος δεν έγινε μόνο για να τιμηθεί ο ποιητής. Επίσης, έγινε για να τονιστεί η «φιλοπροσφυγική» δράση του. Έτσι, συνδέεται ο αγώνας για την ελευθερία του 1821 με τη νέα προσπάθεια αναγέννησης του ελληνισμού μετά το 1922.

Παρόλο που η πολιτεία έδωσε το όνομα του ποιητή στην πόλη, οι πρώτοι κάτοικοι (πρόσφυγες από τη Σμύρνη και την Ιωνία) αντέδρασαν αρχικά στα ονόματα των γύρω δρόμων που είχαν επιλεγεί τυχαία. Λίγες μέρες μετά την τελετή, ξήλωσαν τις πινακίδες. Έτσι, ανάγκασαν τις αρχές να δώσουν στους δρόμους ονόματα από τις χαμένες πατρίδες τους. Με αυτόν τον τρόπο διατήρησαν ζωντανή τη μνήμη της καταγωγής τους.