Aπό τα πιο μαγευτικά μέρη των Βαλκανίων. Τα “μυστικά” που κρύβει

Η Μεγάλη Πρέσπα βρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας για ένταξή της στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η Ελλάδα, η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία ενώνουν τις δυνάμεις τους ώστε να προωθήσουν από κοινού την υποψηφιότητά της.

Η Μεγάλη Πρέσπα εντυπωσιάζει διαχρονικά χάρη στον μοναδικό συνδυασμό παρθένας φυσικής ομορφιάς, σπάνιας βιοποικιλότητας και βαθιάς πολιτιστικής κληρονομιάς.

• Αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο βιοποικιλότητας. Στα νερά της φιλοξενούνται 23 είδη ψαριών, εκ των οποίων τα 9 είναι ενδημικά (δεν υπάρχουν πουθενά αλλού στον κόσμο), ενώ η περιοχή είναι παγκοσμίως γνωστή για την ορνιθοπανίδα της, αποτελώντας καταφύγιο για σπάνια πουλιά, όπως οι αργυροπελεκάνοι.

• Στις όχθες της Μεγάλης Πρέσπας δεσπόζουν πανύψηλοι, απόκρημνοι βράχοι και εντυπωσιακά σπηλαιώδη σχηματισμοί. Μάλιστα, η υποχώρηση της στάθμης των υδάτων έχει αποκαλύψει δεκάδες κρυμμένα σπήλαια κατά μήκος της ακτογραμμής. 

• Μέσα στη λίμνη υπάρχουν νησίδες, όπως ο Άγιος Πέτρος (Γκόλεμ Γκραντ) και ο Άγιος Παύλος (Μάλιγκραντ), οι οποίες είναι σήμερα ακατοίκητες αλλά κρύβουν σπουδαία ερείπια μεσαιωνικών ναών και αρχαίων οικισμών.

Τα κυριότερα «κρυφά» στοιχεία που συνθέτουν το μυστικό της είναι:

1. Το γεωλογικό μυστικό: Η υπόγεια «διαρροή»

Η Μεγάλη Πρέσπα κρύβει ένα μοναδικό γεωλογικό φαινόμενο: τα νερά της δεν χύνονται σε κάποιο ποτάμι, αλλά «χάνονται» υπογείως. Λόγω των ασβεστολιθικών και καρστικών πετρωμάτων του βουνού Ξεροβούνι (Γκαλίτσιτσα), το νερό περνά μέσα από ένα δίκτυο υπόγειων σπηλαίων και καταλήγει να τροφοδοτεί τη λίμνη Οχρίδα, η οποία βρίσκεται σε χαμηλότερο υψόμετρο. 

2. Το ιστορικό μυστικό: Τα «κρυφά» ασκηταριά των βράχων

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και του Βυζαντίου, οι απόκρημνες, γεμάτες σπηλιές ακτές της λίμνης έγιναν το ιδανικό καταφύγιο για μοναχούς που αναζητούσαν απόλυτη απομόνωση. Αυτά τα ασκηταριά: 

• Είναι προσβάσιμα μόνο με βάρκα (πλεύση μέσα στα στενά «φιορδ» της λίμνης).

• Κρύβουν συγκλονιστικές βραχογραφίες και τοιχογραφίες (13ου-15ου αιώνα) πάνω στο γυμνό βράχο, εκτεθειμένες στα στοιχεία της φύσης, οι οποίες διατηρούνται ανέπαφες.

3. Το διπλωματικό μυστικό: Τα «άτυπα» σύνορα

Αν και η λίμνη μοιράζεται σε τρία κράτη, τα σύνορα μέσα στο νερό είναι αόρατα. Παλαιότερα, οι ντόπιοι ψαράδες καθόριζαν άτυπα τα σύνορα στο νερό χρησιμοποιώντας μια σειρά από επιπλέουσες κολοκύθες, ενώ σήμερα η περιοχή αποτελεί το πρώτο Διασυνοριακό Πάρκο στα Βαλκάνια, αποτελώντας πρότυπο ειρηνικής συνεργασίας για την προστασία του περιβάλλοντος.