Η εποχή της τηλεφωνήτριας… Πρόσληψη με χαρτί γιατρού για… «εξαιρετική ακοή και εύηχον φωνήν»

Είναι τηλεφωνήτριες εν ώρα εργασίας σε τηλεφωνικό κέντρο της Αθήνας, κατά το 1918…

Το επάγγελμα της τηλεφωνήτριας εκείνη την εποχή ήταν μια από τις ελάχιστες διεξόδους για τη γυναικεία εργασία, αλλά συνοδευόταν από αυστηρούς κανόνες, κοινωνικές προκαταλήψεις και εξαντλητικά ωράρια.

Το 1908, ψηφίστηκε ο νόμος 3277 «Περί Τηλεφωνητριών», ο οποίος επέτρεψε για πρώτη φορά σε γυναίκες να εργαστούν στο Δημόσιο (στην υπηρεσία των Τ.Τ.Τ. – Ταχυδρομεία, Τηλεγραφεία, Τηλεφωνεία). Η απόφαση συνάντησε σφοδρές αντιδράσεις στη Βουλή. Πολλοί βουλευτές υποστήριζαν ότι «τα ήθη δεν το επιτρέπουν» και ότι ο συγχρωτισμός ανδρών και γυναικών στον ίδιο χώρο θα προκαλούσε σκάνδαλα.

Στις προϋποθέσεις πρόσληψης, για να γίνει μια γυναίκα τηλεφωνήτρια τότε, έπρεπε να είναι άγαμη ή χήρα, ηλικίας 21 έως 35 ετών, με «εξαιρετική ακοή και εύηχον φωνήν», στοιχεία που πιστοποιούνταν από γιατρό.

Δεν υπήρχαν νούμερα που καλούσες μόνος σου. Ο συνδρομητής σήκωνε το ακουστικό, η τηλεφωνήτρια απαντούσε «Εμπρός» και εκείνος της έλεγε το όνομα ή τον αριθμό του ατόμου που ήθελε. Η τηλεφωνήτρια τότε συνέδεε χειροκίνητα τα καλώδια (βύσματα) στον πίνακα.

Είχαν τη δυνατότητα (τεχνικά) να ακούν τις συνομιλίες, αλλά η εχεμύθεια ήταν ο νούμερο ένα κανόνας, αν και στην πράξη οι τηλεφωνήτριες γίνονταν συχνά οι «πηγές» των νέων και των κουτσομπολιών της πόλης.

Οι βάρδιες ήταν εξαντλητικές, συχνά 10-11 ώρες την ημέρα, με ελάχιστα διαλείμματα. Η εργασία ήταν και ελεγχόμενη. Απαγορευόταν η συνομιλία μεταξύ των συναδέλφων κατά την υπηρεσία, ενώ επόπτες παρακολουθούσαν διαρκώς τη στάση του σώματος και τον τόνο της φωνής τους.

Εκτός από τη σύνδεση, λειτουργούσαν ως κέντρα πληροφοριών, παρέχοντας την ώρα, τον καιρό, ή ακόμη και ειδήσεις. Σε περιπτώσεις ανάγκης, η τηλεφωνήτρια ήταν αυτή που καλούσε την αστυνομία ή τον γιατρό για λογαριασμό του συνδρομητή.

Εκείνη την εποχή στην Ελλάδα υπήρχαν περίπου 2.000 τηλέφωνα. Φωτογραφία του Π. Πουλίδη από το αρχείο της ΕΡΤ.