Εδώ ο ψίθυρος θα ακουστεί σε απόσταση… 60 μέτρων. Γιατί ξεχωρίζει παγκοσμίως

Το αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου θεωρείται το τελειότερο αρχαίο ελληνικό θέατρο. Είναι διάσημο παγκοσμίως για την «απίστευτη» ακουστική του. Αυτή επιτρέπει σε 14.000 θεατές να ακούν πεντακάθαρα τον παραμικρό ήχο από την ορχήστρα (όπως το πέσιμο ενός νομίσματος). Ακόμη και στις τελευταίες σειρές, ο ήχος ακούγεται καθαρά.

Η ακουστική του Αρχαίου Θεάτρου της Επιδαύρου θεωρείται ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της αρχαιότητας, συνδυάζοντας την αρχιτεκτονική ιδιοφυΐα με τους νόμους της φυσικής. Εξάλλου, είναι παγκοσμίως γνωστό ότι ένας ψίθυρος στη σκηνή ή το άναμμα ενός σπίρτου μπορεί να ακουστεί καθαρά μέχρι την τελευταία σειρά των κερκίδων. Αυτή η απόσταση φτάνει περίπου τα 60 μέτρα…

Αυτή η «τέλεια ακουστική» δεν οφείλεται στην τύχη, αλλά σε τρεις βασικούς παράγοντες:

1. Η Διάταξη των Κερκίδων

Σύμφωνα με μελέτες, όπως αυτή του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Γεωργίας – Georgia Tech, οι σειρές των καθισμάτων λειτουργούν ως ακουστικό φίλτρο. Οι πέτρινες κερκίδες απορροφούν τους θορύβους χαμηλής συχνότητας (π.χ. το θρόισμα των φύλλων, τους ψιθύρους του κοινού ή τον άνεμο). Ταυτόχρονα, αντανακλούν τις υψηλές συχνότητες των φωνών των ηθοποιών πίσω προς το κοινό. Έτσι, ο ήχος γίνεται πιο καθαρός και ευκρινής.

2. Η Κλίση και το Σχήμα

Το θέατρο είναι χτισμένο σε μια φυσική πλαγιά με συγκεκριμένη μαθηματική ακρίβεια. Η κοίλη μορφή του λειτουργεί σαν ένα τεράστιο ηχείο. Η απόσταση μεταξύ των βαθμίδων και το ύψος τους έχουν υπολογιστεί έτσι ώστε τα ηχητικά κύματα να ανακλώνται με τέτοιο τρόπο. Με αυτό το χαρακτηριστικό, εκμηδενίζεται η αντήχηση (echo) που θα μπέρδευε τα λόγια των ηθοποιών.

3. Το Υλικό Κατασκευής

Ο ασβεστόλιθος, από τον οποίο είναι κατασκευασμένα τα εδώλια (καθίσματα), παίζει καθοριστικό ρόλο. Είναι ένα υλικό με τραχιά επιφάνεια που βοηθά στη διάχυση του ήχου, αποτρέποντας τις δυσάρεστες αντανακλάσεις που θα δημιουργούσαν «θόρυβο». Το θέατρο μπορεί να φιλοξενήσει έως και 13.000-14.000 θεατές, και όλοι απολαμβάνουν την ίδια ποιότητα ήχου.

Ο κυκλικός χώρος στο κέντρο βοηθά στην ομοιόμορφη κατανομή του ήχου προς όλες τις κατευθύνσεις. Ο αρχιτέκτονας Πολύκλειτος ο νεότερος κατάφερε να συνδυάσει την αισθητική με τη λειτουργικότητα. Έτσι δημιούργησε ένα μνημείο που παραμένει αξεπέραστο 2.400 χρόνια μετά.

Αν και η ακουστική είναι εξαιρετική, η έλλειψη της αρχαίας «Σκηνής» (του κτιρίου πίσω από την ορχήστρα που λειτουργούσε ως ανακλαστήρας) σημαίνει ότι σήμερα ακούμε ένα μέρος μόνο της αρχικής ακουστικής τελειότητας του χώρου.