Έζησε και έγραψε σε… Ματωμένα Χώματα

Σαν σήμερα, στις 18 Φεβρουαρίου του 1909, γεννήθηκε η Μικρασιάτισσα συγγραφέας, δημοσιογράφος, Διδώ Σωτηρίου. Βίωσε στα παιδικά της χρόνια τη ΜικρασιατικήΚαταστροφή και κατέγραψε με μοναδικό τρόπο τις ιστορικές διαμάχες που στιγμάτισαν την Ελλάδα του 20ου αιώνα.

Σε συνέντευξή της στα ΝΕΑ, το 1976, είχε πει ότι «το πρώτο ερέθισμα το δέχεται η ευαισθησία του συγγραφέα από τα προσωπικά του βιώματα». Και σύμπληρωσε:

“Τα δικά μου προσωπικά βιώματα ήταν αναπόσπαστα δεμένα με την περιπέτεια του Ελληνισμού του 20ου αιώνα. Τέτοια ήταν η μοίρα της γενιάς μου. Δύο προηγούμενα μυθιστορήματά μου (σ.σ. Οι νεκροί περιμένουν, Ματωμένα χώματα) βγήκαν απ’ τη Μικρασιατική καταστροφή, που την έζησα μικρό παιδί. Τα βιώματά μου από την Ελλάδα, που πέρασε μέσα από την Κατοχή, τον Δεκέμβρη, τον Εμφύλιο κι όσα ακολούθησαν με την αμερικανοκρατία, φέρανε στην άκρη της πέννας μου την ‘Εντολή’. Αν ήμουν Σκανδιναβή ίσως έγραφα κάτι σαν τις ‘Αγριοφράουλες’. Αν ζούσα τον καιρό της Ρωμαϊκής κατοχής, θα μιλούσα για: «Τω καιρώ εκείνω οι Ρωμαίοι…οι Γραμματείς…οι Φαρισαίοι…».

Στο μυθιστόρημά της “Ματωμένα Χώματα” που σημάδεψε ανεξίτηλα τη σύγχρονη ελληνική πεζογραφία, αναφέρει: «Είδα κομμένα δέντρα που μάχονταν ν’ ανθίσουν μέσα σε σκοτεινούς τάφους. Είδα πληγωμένα θεριά που παλεύανε ίσαμε την ύστατη πνοή τους να ζήσουνε. Μα σαν τη βουλή τ’ ανθρώπου να παλεύει για τη ζωή, δε γνώρισα άλλη».

Tο πρώτο της μυθιστόρημα, Oι νεκροί περιμένουν, κυκλοφόρησε το 1959, για να ακολουθήσουν τα Mατωμένα χώματα (1962), η Eντολή (1976) και το Kατεδαφιζόμεθα (1982). Έχει γράψει επίσης θεατρικά μονόπρακτα, μελέτες, βιβλία για εφήβους, καθώς και ιστορικά δοκίμια: H Mικρασιατική Καταστροφή και η στρατηγική του ιμπεριαλισμού στην Aνατολική Mεσόγειο (1975) και Tα πρώτα βήματα του Ψυχρού Πολέμου (γραμμένο το 1948, εκδόθηκε το 2009).

To 2004 εκδόθηκε σειρά διηγημάτων της με τον τίτλο Τυχαίο συναπάντημα και άλλες ιστορίες, το 2011 το μυθιστόρημά της Τα παιδιά του Σπάρτακου, το 2014 η μυθιστορηματική βιογραφία Ηλέκτρα, το 2018 η συλλογή κειμένων της με τίτλο Ανασκαφές και το 2019 τα διηγήματά της με τίτλο Ήρωες και Αντιήρωες.
Έργα της έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες. Έχει βραβευτεί με το βραβείο Iπεκτσί (1985), το Kρατικό Eιδικό Bραβείο Λογοτεχνίας (1989), το Bραβείο Aκαδημίας Aθηνών για το σύνολο της προσφοράς της (1990) και τον Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος (1995).

Το 2001 η Εταιρεία Ελλήνων Συγγραφέων καθιέρωσε προς τιμήν της το βραβείο ”Διδώ Σωτηρίου”, το οποίο απονέμεται «σε ξένο ή Έλληνα συγγραφέα που με τη γραφή του αναδεικνύει την επικοινωνία των λαών και των πολιτισμών μέσα από την πολιτισμική διαφορετικότητα».

Προς τιμήν της, επίσης, πολλές οδοί, σχολεία και βιβλιοθήκες φέρουν το όνομά της στην Ελλάδα. Έφυγε από τη ζωή στις 23 Σεπτεμβρίου του 2004, σε ηλικία 95 ετών.