Άγιος Χριστόφορος: Εντυπωσιάζει για την ιδιαιτερότητα στη μορφή της τοιχογραφίας

Βλέπετε μία σπάνια τοιχογραφία στον μεταβυζαντινό Ναό του Αγίου Αθανασίου στο Αλεποχώρι Έβρου, κοντά στο Διδυμότειχο. Ο ναός κατασκευάστηκε το 1729 κατά την Οθωμανική περίοδο. Ένα εξαιρετικά σπάνιο ιστορικό μνημείο.

Το πιο εντυπωσιακό και σπάνιο στοιχείο του ναού είναι η τοιχογραφία που απεικονίζει τον Άγιο Χριστόφορο με κεφάλι σκύλου (κυνοκέφαλος). Πρόκειται για μια ιδιαίτερη μορφή αγιογραφίας που βασίζεται σε παλαιές λαϊκές παραδόσεις της περιοχής και συναντάται σε ελάχιστα χριστιανικά μνημεία παγκοσμίως. Όπως παρατηρείται στην αυθεντική τοιχογραφία, ο Άγιος απεικονίζεται με μορφή ανθρώπου αλλά με ξεκάθαρο κεφάλι σκύλου, στραμμένο σε προφίλ, ενώ φοράει κόκκινο μανδύα και κρατάει έναν σταυρό στο δεξί του χέρι και ένα κλαδί στο αριστερό.

Παρόμοιες σπάνιες απεικονίσεις του Κυνοκέφαλου Αγίου Χριστοφόρου (είτε σε τοιχογραφίες είτε σε φορητές εικόνες) συναντώνται επίσης στις Μηλιές του Πηλίου, στη Λίνδο της Ρόδου, στην Κίναρο, καθώς και σε ορισμένα παλαιά μοναστήρια της Σερβίας, της Ρουμανίας και της Ρωσίας.

Λόγω των αυστηρών περιορισμών που επέβαλλε η Οθωμανική διοίκηση εκείνη την εποχή για το χτίσιμο χριστιανικών ναών, η εκκλησία κατασκευάστηκε με τρόπο που να μην προκαλεί:

• Είναι ημι-υπόγειος, χαμηλός και εξωτερικά μοιάζει με απλό σπίτι.

• Δεν έχει παράθυρα ούτε καμπαναριό.

• Είναι μονόχωρος, λιθόκτιστος (από ασβεστόλιθο), χωρίς κολώνες και με ξύλινη στέγη.

• Στο πίσω μέρος του ναού, στον γυναικωνίτη ο οποίος χωριζόταν από τον κυρίως ναό με καφασωτά, διασώζονται πλούσιες και σπάνιες αναπαραστάσεις της Δευτέρας Παρουσίας και των «κριμάτων». Οι τοιχογραφίες αυτές απεικονίζουν με παραστατικό και λαϊκό τρόπο τις τιμωρίες των αμαρτωλών, προσφέροντας μια μοναδική ματιά στη θρησκευτική νοοτροπία της μεταβυζαντινής Θράκης. Το υπουργείο Πολιτισμού προχώρησε σε εργασίες στο ναό, οι οποίες περιέλαβαν τη στερέωση και συντήρηση των τοιχοποιιών, την κατασκευή στραγγιστικών αγωγών, την επισκευή των στεγών και την αντικατάσταση κεράμων και θυροφύλλων.