Κάτω από τη θάλασσα του Αιγαίου συντελείται ένα μικρό θαύμα…

Περιβάλλον

Κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας του Αιγαίου βρίσκονται κρυμμένα, σαν πολύτιμο μυστικό, τα «μπλε δάση» ή «φυκιάδες», όπως τα λένε συνήθως οι ψαράδες και οι δύτες, ή τα λιβάδια της ποσειδωνίας, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Βρίσκονται σχεδόν παντού αλλά δεν είναι φύκια. Είναι κανονικά φυτά. Θαλασσινά, ανθοφόρα φυτά, όπως αυτά που έχουμε στη στεριά.

Στα λιβάδια της ποσειδωνίας συντελείται ένα μικρό θαύμα, καθώς πρόκειται για έναν από τους πιο σημαντικούς οικοτόπους του Αιγαίου. Η Ποσειδωνία είναι είδος φυτού που υπάρχει μονάχα στη Μεσόγειο. Δεν το βρίσκουμε κάπου αλλού στον κόσμο. Είναι πάρα πολύ κοινό, αλλά επίσης πάρα πολύ σημαντικό για τα θαλάσσια οικοσυστήματα.

Και αυτό γιατί όταν συναντώνται στις ακτές, τα συγκεκριμένα φυτά συντηρούν και επιτρέπουν την ανάπτυξη της παραλίας, την προστατεύουν από τη διάβρωση. Αποτελούν λίπασμα για όλα τα φυτά που συγκρατούν την άμμο και γι αυτό πρέπει να μην απομακρύνονται από τις παραλίες και ειδικά με τη χρήση μηχανημάτων. Επιπλέον, όμως, μέσα στη θάλασσα, τα λιβάδια της ποσειδωνίας λειτουργούν ως «αποθήκες μπλε άνθρακα», δηλαδή απομακρύνουν και δεσμεύουν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, μέσω της φωτοσύνθεσης!

Την βρίσκουμε από πάρα πολύ ρηχά μέχρι και 45 μέτρα βάθος, ακριβώς γιατί είναι ένα φυτό που έχει ανάγκη την ηλιακή ακτινοβολία για να φωτοσυνθέσει, οπότε δεν επιβιώνει όπου δεν φτάνει το φως του ήλιου, ενώ επηρεάζεται πολύ από την καθαρότητα των νερών, από τη θολερότητα και από τη ρύπανση.

Τα συγκεκριμένα φυτά σχηματίζουν οικοσυστήματα μπλε άνθρακα γιατί αποθηκεύουν πάρα πολύ μεγάλες ποσότητές του, οπότε συμβάλλουν στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, και έχουν πάρα πολύ μεγάλη παραγωγή οξυγόνου.  Κάθε τετραγωνικό μέτρο ενός υγιούς λιβαδιού παράγει μέχρι και 20 λίτρα οξυγόνου την ημέρα, ενώ τα λιβάδια αποτελούν σημαντικές φυσικές καταβόθρες άνθρακα, καθώς αποθηκεύουν περίπου το 10% του διοξειδίου του άνθρακα που δεσμεύεται από τους ωκεανούς κάθε χρόνο.

Απειλή τα σκάφη

Οι ανθρώπινες δραστηριότητες είναι οι μοναδικές απειλές που αντιμετωπίζει η ποσειδωνία και η πιο σημαντική που υφίσταται στη χώρα μας είναι η ανεξέλεγκτη αγκυροβολία. Οι άγκυρες πέφτοντας μέσα στο λιβάδι της ποσειδωνίας δεν κάνουν μια σημειακή ζημιά, εκεί που πέφτει η άγκυρα, αλλά επειδή έχουν την αλυσίδα τους και το σκάφος περιστρέφεται γύρω από την άγκυρα, αυτή δημιουργεί μεγάλα ξέφωτα ξεριζώνοντας όλα τα φύλλα της ποσειδωνίας που βρίσκονται γύρω.

Εάν υπάρχει μεγάλη επισκεψιμότητα από σκάφη, η επαναλαμβανόμενη άσκηση της απειλής εν τέλει ξεριζώνει τελείως τα φύλλα της ποσειδωνίας και νεκρώνει το λιβάδι. Ο χρόνος που χρειάζεται μια θημωνιά για να ανακάμψει είναι μεγάλος και, φυσικά, προϋποτίθεται η παύση της απειλής, δηλαδή ο έλεγχος της αγκυροβολίας.

Η συνολική έκταση των λιβαδιών της ποσειδωνίας στη χώρα μας εκτιμάται σε περίπου 2.500 τετρ. χλμ., καλύπτοντας μήκος μεγαλύτερο από το 70% της ακτογραμμής. Πληροφορίες ΑΜΠΕ.