Από ένα ξύλινο κουτί 0,70 μέτρων εξελίχθηκαν σε… “μικρο-πολυκατάστημα” του πεζοδρομίου

Η Ελλάδα παλιά...

Τα πρώτα περίπτερα αποτελούν ένα εμβληματικό κομμάτι της ιστορίας της Αθήνας. Ξεκίνησαν ως μικρά σημεία πώλησης καπνού και σταδιακά εξελίχθηκαν σε «μικρο-πολυκαταστήματα» της γειτονιάς.

Το πρώτο περίπτερο στην Αθήνα έκανε την εμφάνισή του το φθινόπωρο του 1911 στην οδό Πανεπιστημίου. Λίγο νωρίτερα, από τα τέλη του 19ου αιώνα, παρόμοιες κατασκευές είχαν αρχίσει να εμφανίζονται δειλά σε επαρχιακές πόλεις της Ελλάδας, αρχικά για τη διάθεση τσιγάρων.

Η μαζική εξάπλωση των περιπτέρων στην Αθήνα καθιερώθηκε ουσιαστικά το 1922. Τότε ήταν που το Υπουργείο Περιθάλψεως αποφάσισε να παραχωρήσει την άδεια λειτουργίας τους αποκλειστικά σε τραυματίες και ανάπηρους πολέμου (συγκεκριμένα στην Πανελλήνιο Ένωση Τραυματιών Πολέμου). Ο θεσμός λειτούργησε ως μια κρατική μέριμνα για την αποκατάσταση των βετεράνων του πολέμου.

Τα πρώτα εκείνα περίπτερα ήταν ιδιαίτερα μικρά σε μέγεθος, συνήθως ξύλινα με διαστάσεις μόλις 0,70 × 0,70 μέτρων. Σταδιακά, το 1914, αποφασίστηκε η τυποποίησή τους, ώστε να αποκτήσουν ομοιόμορφη εμφάνιση σε ολόκληρη την πόλη. Το κλασικό και χαρακτηριστικό τους χρώμα ήταν το κίτρινο. Λειτουργούσαν ως τα «μάτια της γειτονιάς», αποτελώντας διαχρονικά σημεία αναφοράς για τους κατοίκους, ειδικά τις ώρες που τα υπόλοιπα καταστήματα ήταν κλειστά.

Τι πωλούσαν

Αν και ξεκίνησαν ως καπνοπωλεία, οι ιδιοκτήτες τους γρήγορα πρόσθεσαν πλήθος άλλων αντικειμένων στις προθήκες τους. Στα πρώτα κιόσκια οι πελάτες μπορούσαν να βρουν τσιγάρα, εφημερίδες, περιοδικά, αλλά και μικροπράγματα της καθημερινότητας. Στις δεκαετίες που ακολούθησαν, τα περίπτερα έγιναν διάσημα και για την εγκατάσταση των πρώτων δημόσιων τηλεφώνων.

Η μεταμόρφωσή τους μέσα στο χρόνο

  • Η πρώιμη εποχή: Όπως φαίνεται στην εικόνα με το περίπτερο δίπλα στη βυζαντινή εκκλησία, οι κατασκευές ήταν αρχικά στενές, αποκλειστικά ξύλινες και με απλές τέντες για τον ήλιο. Οι εφημερίδες κρέμονταν με μανταλάκια και τα λιγοστά προϊόντα στοιβάζονταν στο μικρό εσωτερικό τους.

  • Η διαφημιστική έκρηξη: Στις δεκαετίες του 1940 και 1950, τα περίπτερα μεγάλωσαν και οι μετώπες τους άρχισαν να φιλοξενούν τις πρώτες μεγάλες εμπορικές διαφημίσεις, όπως ξένων αεροπορικών εταιρειών (Sabena, TWA) ή εταιρειών τεχνολογίας (RCA).

  • Το «χάος» του Τύπου (1960-1970): Με την άνθιση των περιοδικών και των εφημερίδων, τα περίπτερα κυριολεκτικά «ντύθηκαν» με χαρτί. Ολόκληρη η πρόσοψη καλυπτόταν από κρεμασμένα έντυπα, μετατρέποντας το περίπτερο στο πιο ζωντανό και ενημερωμένο σημείο της πόλης.

Διαδώστε το Εδώ ζεις