Ο τόπος που αγωνίστηκαν και τάφηκαν οι ήρωες αναγνωρίστηκε από την Ευρώπη για την ιστορική αξία του

Στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ιστορικών Κήπων, που αποτελεί μία από τις πιστοποιημένες πολιτιστικές διαδρομές του Συμβουλίου της Ευρώπης, εντάχθηκε ο Κήπος των Ηρώων της ιερής πόλης του Μεσολογγίου.

Πρόκειται για ένα θεματικό δίκτυο που συνδέει ιστορικούς κήπους και τοπία υψηλής πολιτιστικής και ιστορικής αξίας, όπως βασιλικούς, βοτανικούς, μοναστηριακούς ή αρχοντικούς κήπους, που έχουν συμβάλει στην ιστορία των ευρωπαϊκών λαών.

Η ένταξη αυτή αποτελεί μία εξαιρετικά σημαντική διάκριση, καθώς αναγνωρίζει την ιστορική, αισθητική και πολιτιστική αξία του Κήπου των Ηρώων και εντάσσει το Μεσολόγγι σε έναν ευρωπαϊκό χάρτη σημείων πολιτιστικής αναφοράς. Πρόκειται για μια έκταση σχεδόν δεκατεσσάρων στρεμμάτων στην οποία κατά την διάρκεια της μάχης για ανεξαρτησία αγωνίστηκαν και θάφτηκαν οι μαχητές της φρουράς της Ιερής Πόλης του Μεσολογγίου.

Τον Οκτώβριο του 1838, με την παρουσία του Όθωνα και της Αμαλίας, πραγματοποιήθηκε η ανακομιδή των οστών των θανόντων και η επίσημη τοποθέτησή τους στον τύμβο όπου είχαν φτιάξει. Παράλληλα ανακατασκευάστηκε το πέτρινο τείχος περιμετρικά του ηρώων το οποίο υπάρχει μέχρι και σήμερα.

Την ίδια περίοδο μεταφέρθηκαν και τα οστά του Μάρκου Μπότσαρη από το σημείο όπου είχε ενταφιασθεί πριν από τη δεύτερη πολιορκία και τοποθετήθηκαν σε υπερυψωμένο μνημείο, ενώ στη συνέχεια επάνω στο τάφο τοποθετήθηκε το άγαλμα “Η Ελληνοπούλα” ή κατ’ άλλους “Η Παιδούλα”.

Στο χώρο αυτό οι Μεσολογγίτες έθαβαν τους νεκρούς τους κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Μεσολογγίου, αφού το νεκροταφείο ήταν αποκλεισμένο. Το 1830 ο Ιωάννης Καποδίστριας αποφάσισε τη δημιουργία του Κήπου των Ηρώων στο χώρο αυτό. Το 1838 ο βασιλιάς Όθωνας διέταξε να φτιαχτεί το τείχος που υπάρχει ως και σήμερα.

Από τον Απρίλιο του 1859 μέχρι και σήμερα πραγματοποιείται κάθε χρόνο το βράδυ του Λαζάρου και το πρωί των Βαΐων πένθιμη πομπή που ξεκινά από τον Άγιο Σπυρίδωνα και καταλήγει στο Μνημείο των Πεσόντων. Σήμερα στο Κήπο βρίσκονται 69 μνημεία Ελλήνων και Φιλελλήνων, καθώς και πάρα πολλοί σταυροί πεσόντων Μεσολογγιτών.

Η Ελλάδα αριθμεί πλέον τρεις κήπους στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ιστορικών Κήπων, τον Εθνικό Κήπο της Αθήνας, το Πάρκο Κιόσκι της Νάουσας και τον Κήπο των Ηρώων της ιερής πόλης του Μεσολογγίου.