Πως από την αρχαιότητα κατέληξε στο τραπέζι μας…

Η λαγάνα είναι από εκείνες τις παραδόσεις που κουβαλάνε στην πλάτη τους χιλιάδες χρόνια ιστορίας. Ξεκινάει από την αρχαιότητα και καταλήγει στο τραπέζι μας κάθε Καθαρά Δευτέρα.

Η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό λάγανον, που ήταν μια πλακωτή ζύμη από αλεύρι και νερό. Ήταν ο πρόγονος των ζυμαρικών και της πίτας. Ο Αριστοφάνης στις “Εκκλησιάζουσες” αναφέρει τη φράση “λαγάνα πέττεται”, που σημαίνει ότι ψήνονται λαγάνες.

Η λαγάνα είναι άζυμος άρτος (δηλαδή παρασκευάζεται χωρίς προζύμι). Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία: Στην Παλαιά Διαθήκη, οι Ισραηλίτες έφαγαν άζυμο άρτο κατά την έξοδό τους από την Αίγυπτο. Αυτό συνέβη επειδή δεν προλάμβαναν να περιμένουν τη ζύμη να φουσκώσει. Στη χριστιανική παράδοση, η λαγάνα συμβολίζει την πνευματική καθαρότητα και την αποχή από τις “φουσκωμένες” απολαύσεις. Έτσι, σηματοδοτεί την είσοδο στη νηστεία.

Γιατί την τρώμε την Καθαρά Δευτέρα

Η Καθαρά Δευτέρα είναι η μέρα του “καθαρμού”. Το γεγονός ότι η λαγάνα δεν έχει προζύμι την καθιστά το ιδανικό “καθαρό” ψωμί. Έτσι, είναι κατάλληλο για να ξεκινήσει η περίοδος της εγκράτειας.

Οι δαχτυλιές στην επιφάνεια της λαγάνας δεν είναι μόνο για ομορφιά! Γίνονται για να μην φουσκώσει πολύ το ψωμί κατά το ψήσιμο. Επιπλέον, βοηθούν να διατηρήσει το κλασικό πλακέ σχήμα του.

Μια θεωρία θέλει η λαγάνα να παρομοιάζεται με τον άρτο που κατανάλωσαν οι Ισραηλίτες κατά την έξοδό τους από την Αίγυπτο, από τότε και μέχρι τη στιγμή που ο Χριστός ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.