Αυτό είναι το παλαιότερο σωζόμενο λίθινο αέτωμα της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής

Βλέπετε ένα αέτωμα από τον αρχαϊκό ναό της Αρτέμιδος που βρίσκεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κέρκυρας. Βρέθηκε το έτος 1911 στο χώρο του ιερού της Αρτέμιδος που βρισκόταν πλησίον του αρχαίου Υλλαϊκού λιμένα. Κοσμούσε την δυτική όψη του ναού. Έχει μήκος 17,02 μ. και ύψος 3,18 μ. και έχει κατασκευασθεί από ντόπιο πωρόλιθο.

Χρονολογείται στο 590-570 π.Χ. Αποτελεί το παλαιότερο σωζόμενο λίθινο αέτωμα της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής. Στο κέντρο της γλυπτικής σύνθεσης παριστάνεται μετωπικά η πτερωτή Μέδουσα Γοργώ σε «εν γούνασι» δρόμο, πλαισιωμένη από τα δύο παιδιά της, τον Πήγασο, το φτερωτό άλογο, και τον Χρυσάορα (χρυσόν άορ = χρυσό σπαθί).

Η Γοργώ, το δαιμονικό πλάσμα που απολίθωνε όποιον την κοίταζε, εμφανίζεται με διογκωμένους οφθαλμούς, στόμα μισάνοιχτο και τη γλώσσα έξω. Η κόμη της γύρω από το μέτωπο στολίζεται με βοστρύχους από φίδια, ενώ δύο φίδια προβάλλουν πάνω από τους ώμους και τη μέση της. Φορά κοντό χιτωνίσκο, ο οποίος δένεται στη μέση με ζώνη από περιελισσόμενα φίδια, και φτερωτά σανδάλια.

Την κεντρική παράσταση πλαισιώνουν δύο μυθικά θηρία, δύο λεοντοπάνθηρες. Τα υποταγμένα άγρια ζώα συνοδεύουν συνήθως την προστάτιδα των άγριων ζώων (Πότνια θηρών) που εδώ ταυτίζεται με τη θεά Αρτέμιδα.

Στις γωνίες του αετώματος φιλοξενούνται δευτερεύουσες σκηνές σε μικρότερη κλίμακα, οι οποίες δεν συνδέονται εννοιολογικά με το κεντρικό θέμα. Κατά την επικρατέστερη άποψη οι σκηνές παριστάνουν επεισόδια της Τιτανομαχίας.

Δεξιά παριστάνεται ο Δίας να κεραυνοβολεί τον αρχηγό των Τιτάνων Ιαπετό, ενώ αριστερά ο Ποσειδώνας απειλεί με δόρυ ένθρονη μορφή, τον Κρόνο ή τη Ρέα, η οποία ανασηκώνει το χέρι σε ένδειξη ικεσίας.

Στο αριστερό άκρο του αετώματος παριστάνεται ξαπλωμένη γενειοφόρος μορφή που ταυτίζεται με νεκρό γίγαντα.

Την παράσταση του αετώματος πλαισιώνει γείσο που κοσμείται στις λοξές πλευρές, με ιχθυάκανθα και στην οριζόντια με μαίανδρο.