Από αυτόν τον βράχο έγραψαν ιστορία που συγκλόνισε όλο τον κόσμο…

Στην κορυφή του όρους Ζάλογγο μια ομάδα Σουλιωτισσών και Σουλιωτών, με τα παιδιά τους, αποφασίζουν να πεθάνουν ελεύθεροι, παρά να πέσουν στα χέρια των Τουρκαλβανών. Έτσι, προτίμησαν, με μία πράξη αυτοθυσίας, αντί να ατιμαστούν από τον αιώνιο εχθρό τους, να πέσουν από την άκρη του γκρεμού. Ορισμένες πηγές της εποχής, ή μεταγενέστερες, αναφέρουν πως οι Σουλιώτισσες έπεσαν «εν χορώ» και τραγουδώντας.

Εκεί εγκατέστησαν Μνημείο, που είναι αφιερωμένο στη γυναίκα και στη συμβολή της Ελληνίδας στον Αγώνα για την Ελευθερία. Το ύψος του, που φτάνει τα 18 μέτρα, το κάνουν ορατό από απόσταση 30 χλμ.

Το μνημείο στο Ζάλογγο σχεδιάσθηκε από τον γλύπτη Γεώργιο Ζογγολόπουλο. αποτελεί ένα πρωτοποριακό έργο μοντέρνας γλυπτικής, μεγάλης κλίμακας, σε υπαίθριο χώρο, με εξαιρετική ιστορική, καλλιτεχνική και τεχνική αξία.

Αποτελείται από 4.300 όγκους λευκής ηπειρώτικης πέτρας που βρήκε και επέλεξε ο καλλιτέχνης σε νταμάρι σε απόσταση 160 χλμ. από το εργοτάξιο του μνημείου.

Όλοι αυτοί οι εκατοντάδες τόνοι των υλικών έπρεπε να ανέβουν με τα χέρια στο εργοτάξιο. Ο ευρηματικός Ζογγολόπουλος κατασκεύασε ένα αναβατόριο χρησιμοποιώντας την μηχανή από ένα τζιπ του στρατού, καλώδια και τροχαλίες αλλά μετά από ένα ατύχημα και για λόγους ασφαλείας αποφάσισε ότι τα υλικά μπορούν να μεταφερθούν μόνο με ανθρώπους και ζώα.