Από 2 δραχμές το μπάλωμα… Και αν δεν υπήρχαν χρήματα πλήρωναν με…

Η Ελλάδα παλιά...

8 Ιουνίου 20268 Ιουνίου 2026admin

Διάβασαν το άρθρο 1,510

Οι τσαγκάρηδες ή «μπαλωματήδες» της παλιάς εποχής ήταν από τους πιο σημαντικούς και σεβαστούς τεχνίτες της γειτονιάς. Πριν αποκτήσουν μόνιμο εργαστήριο, πολλοί γύριζαν τις γειτονιές με ένα κασελάκι στον ώμο, φωνάζοντας «Ο τσαγκάρης!».

Όταν εγκαθίσταντο σε σταθερό χώρο, το τσαγκαράδικο γινόταν σημείο συνάντησης. Μύριζε πάντα δέρμα, κόλλα (ψαρόκολλα) και κερί. Οι πελάτες κάθονταν σε ψάθινες καρέκλες, συζητούσαν για την επικαιρότητα και έμαθαν τα νέα του χωριού ή της πόλης όσο περίμεναν.

Η δουλειά γινόταν αποκλειστικά στο χέρι, με εργαλεία που σήμερα ξενίζουν:

Το αμόνι (ή ποδοστάτης): Ένα σιδερένιο τριπόδι με καλούπια σε σχήμα πατούσας, όπου τοποθετούσαν το παπούτσι ανάποδα.
Το σουβλί: Για να τρυπούν το σκληρό δέρμα.
Ο κάβουρας: Ειδική τανάλια για να τραβούν και να τεντώνουν το δέρμα πάνω στο καλούπι.
Το σμυρίλιο: Για το ξύσιμο και το καθάρισμα των πελμάτων.

Το κόστος του μπαλώματος

Το κόστος για ένα απλό μπάλωμα ή μια επιδιόρθωση παπουτσιών τις προηγούμενες δεκαετίες (κυρίως γύρω στο 1950–1960) δεν ξεπερνούσε τις λίγες δραχμές, αποτελώντας ένα πολύ μικρό κλάσμα του καθημερινού μεροκάματου.

Το απλό μπάλωμα: Ένα μικρό μπάλωμα, το ράψιμο μιας σκισμένης γωνίας ή η αλλαγή στα προκάκια (καρφιά) κόστιζε συνήθως από 2 έως 5 δραχμές. Ήταν μια υπηρεσία προσιτή ακόμα και για τις πιο φτωχές οικογένειες.
Το «σόλιασμα» (πλήρης αλλαγή σόλας): Αυτή ήταν η πιο ακριβή και σοβαρή εργασία. Ένα ζευγάρι καινούργιες δερμάτινες σόλες κόστιζε περίπου 80 δραχμές.
Η σύγκριση: Αν σκεφτεί κανείς ότι το μέσο ημερομίσθιο ενός ανειδίκευτου εργάτη εκείνη την εποχή ήταν περίπου 70 δραχμές, η αλλαγή σόλας θεωρούνταν ακριβή (πάνω από ένα μεροκάματο), ενώ το απλό μπάλωμα κόστιζε ελάχιστα.

Πληρωμή σε «είδος»

Στα χωριά και στην επαρχία, επειδή το ρευστό χρήμα ήταν σπάνιο, ο πλανόδιος «μπαλωματής» ή ο τσαγκάρης της γειτονιάς πληρωνόταν πολύ συχνά με αγροτικά προϊόντα. Ένα μπάλωμα μπορούσε να κοστίσει:

- Λίγα φρέσκα αυγά
- Ένα κομμάτι τυρί
- Ένα μπουκάλι λάδι ή κρασί

Τα παπούτσια κυριολεκτικά «έλιωναν» στα πόδια των ανθρώπων και ένας τσαγκάρης μπορούσε να βάλει το ίδιο μπάλωμα πάνω στο προηγούμενο μπάλωμα πολλές φορές, μέχρι το παπούτσι να μην μπορεί πλέον να κρατήσει το σχήμα του.

Διαδώστε το Εδώ ζεις