Άναβαν τα σπίρτα και… νέκρωνε η γνάθος. Η άγνωστη ιστορία των πρώτων σπίρτων στον κόσμο

Τα πρώτα σπίρτα τα εφηύρε ο Άγγλος χημικός Τζον Γουόκερ. Αυτός πούλησε τα πρώτα σπίρτα στις 7 Απριλίου 1827.

Αυτά τα πρώτα σπίρτα, τα οποία ονόμασε “Lucifers”, είχαν ατέλειες. Είχαν αστάθεια στη φλόγα, δυσάρεστη οσμή και απαιτούσαν τρίψιμο σε τραχιά επιφάνεια για να ανάψουν. Το 1831, ο Γάλλος χημικός Σαρλ Σωριά βελτίωσε την εφεύρεση προσθέτοντας λευκό φώσφορο στην κεφαλή του σπίρτου. Αυτό αφαίρεσε την άσχημη οσμή. Ωστόσο, αυτή η βελτίωση οδήγησε σε προβλήματα υγείας για τους εργάτες. Γρήγορα οι κίνδυνοι έγιναν γνωστοί, οδηγώντας σε απαγορεύσεις.

Η ασθένεια ήταν γνωστή ως “φωσφορική νέκρωση της γνάθου” ή αλλιώς “phossy jaw”. Η εισπνοή των τοξικών αναθυμιάσεων του λευκού φωσφόρου κατά τη διαδικασία παραγωγής. Αυτό ήταν κατά την ανάμειξη, εμβάπτιση και συσκευασία των σπίρτων, και ήταν η κύρια αιτία της πάθησης. Η μόνη τότε θεραπεία ήταν η χειρουργική αφαίρεση του προσβεβλημένου οστού της γνάθου. Ήταν μια εξαιρετικά επεμβατική και ακρωτηριαστική διαδικασία.

Λόγω αυτών των σοβαρών κινδύνων για την υγεία των εργαζομένων, η χρήση του λευκού φωσφόρου στα σπίρτα απαγορεύτηκε. Αυτό έγινε τελικά με διεθνή συνθήκη (Σύμβαση της Βέρνης) το 1906. Αν και, ορισμένες χώρες τον απαγόρευσαν νωρίτερα.

Τα σπίρτα ασφαλείας, δηλαδή με τη μορφή που το γνωρίζουμε σήμερα, κατασκευάστηκε το 1844 από τον Σουηδό Γκούταβ Έρικ Πας. Βελτιώθηκε μια δεκαετία αργότερα από τον Τζον Έντουαρντ Λούντστρομ.