Ένα σύμβολο του αρχαίου ελληνικού θρήνου

Βλέπετε ένα επιτύμβιο άγαλμα Σειρήνας. Βρέθηκε στην Αθήνα, στην περιοχή της οδού Πειραιώς, κοντά στον αρχαίο Κεραμεικό, το 370 π.χ.

Πρόκειται για ένα από τα πιο συναισθηματικά φορτισμένα εκθέματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Το άγαλμα αυτό δεν είναι απλώς ένα διακοσμητικό στοιχείο, αλλά ένα σύμβολο του αρχαίου ελληνικού θρήνου.

Η συμβολική σημασία του

Στην αρχαιότητα, οι Σειρήνες δεν ήταν μόνο τα επικίνδυνα όντα που συνάντησε ο Οδυσσέας. Θεωρούνταν «μουσικές του Κάτω Κόσμου» και συνοδοί των ψυχών.

Το συγκεκριμένο άγαλμα απεικονίζεται σε μια στιγμή απόλυτης οδύνης:

• Έχει σώμα πουλιού με φτερά και πόδια αρπακτικού, αλλά κεφάλι και στήθος γυναίκας.

• Τα χέρια της (που λείπουν εν μέρει) ήταν υψωμένα στα μαλλιά της, μια κλασική κίνηση σπαραγμού και θρήνου στην αρχαία Ελλάδα.

• Στην αγκαλιά της κρατούσε μια λύρα (σώζονται ίχνη), κατασκευασμένη από το καβούκι μιας χελώνας, με την οποία «έπαιζε» έναν πένθιμο σκοπό για τον νεκρό.

Γιατί είναι σημαντικό

Το άγαλμα αυτό αποτελούσε την επίστεψη (το ανώτερο μέρος) ενός επιτύμβιου μνημείου. Είναι εξαιρετικό δείγμα της ύστερης κλασικής γλυπτικής. Σε αυτήν την περίοδο το συναίσθημα αρχίζει να γίνεται πιο έντονο. Επιπλέον, η απόδοση των λεπτομερειών (όπως τα φτερά) είναι ιδιαίτερα δεξιοτεχνική.

Αν το παρατηρήσετε από κοντά στο Μουσείο, θα δείτε τις οπές στις οποίες στηρίζονταν οι χορδές της λύρας, η οποία ήταν πιθανότατα κατασκευασμένη από διαφορετικό υλικό ή έντονα χρωματισμένη.