Το βαρύ πένθος στην αρχαία Ελλάδα… Μόλις ένα στα τρία βρέφη επιβίωνε…

Πολιτισμός

Βλέπετε την επιτύμβια στήλη της μικρής Ολυμπιάδας από την Αθήνα.

Το κοριτσάκι έχει στρογγυλό πρόσωπο με φουσκωτά μάγουλα. Με τα παχουλά του χεράκια κρατά σφιχτά, πάνω στο στήθος ένα περιστέρι με αναδιπλωμένα τα φτερά. Εάν η παράσταση ερμηνευθεί συμβολικά (και όχι ως το ανέμελο παιχνίδι ενός παιδιού) ίσως το περιστέρι να μπορούσε να θεωρηθεί ως ο μικρός σύντροφος της παιδικής ψυχής της Ολυμπιάδας, που φτερουγίζει και αυτή μαζί της για τον Κάτω Κόσμο.

Από τα αρχαϊκά μέχρι και τα ρωμαϊκά χρόνια έχουν σωθεί πολυάριθμες επιτύμβιες στήλες παιδιών, οι οποίες τοποθετούνται πάνω από τον τάφο τους και έχουν χαραγμένο το όνομά τους. Ιδιαίτερα αγαπητές είναι οι παραστάσεις αγοριών ή κοριτσιών που κρατούν πουλιά, συνήθως περιστέρια, τα οποία μάλλον συντρόφευαν τα παιδιά και στην καθημερινή τους ζωή. Η τρυφερή προσοχή και η αγάπη που δείχνουν τα παιδιά στους φτερωτούς τους φίλους μετατρέπει τις επιτύμβιες στήλες τους στις πιο ευαίσθητες παραστάσεις παιδιών που έχουν φθάσει σε μας από την αρχαιότητα.

Η παιδική θνησιμότητα στην αρχαία Ελλάδα ήταν πολύ μεγάλη. Εξ όσων γνωρίζουν οι αρχαιολόγοι μόλις ένα στα τρία βρέφη επιβίωνε και από αυτά, μόνο τα μισά κατάφερναν να φθάσουν μέχρι την ενηλικίωση. Ο χαμός των παιδιών, εκτός από τη θλίψη και το πένθος που έφερνε στην οικογένεια, θεωρούνταν ταυτόχρονα και μεγάλο κακό για την πόλη, εφόσον τα παιδιά ήταν το μέλλον της και αυτά θα φρόντιζαν, ως ενήλικες, για την προστασία και την επιβίωσή της.