Το νησί των 20 ανεμόμυλων που δεν ήξερες ότι υπάρχουν. Το αξιοθέατο για καρτ ποστάλ

Όταν σκέφτεσαι τη Λέρο, η εικόνα έρχεται αυτόματα στο μυαλό: δύο πανέμορφοι, αναπαλαιωμένοι ανεμόμυλοι να στέκονται περήφανοι στην πλαγιά κάτω από το επιβλητικό Κάστρο της Παναγίας, με φόντο το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου. Είναι το απόλυτο highlight του νησιού, το σημείο όπου κάθε επισκέπτης θα σταματήσει για να βγάλει την τέλεια φωτογραφία της διακοπών του.

Τι θα έλεγες όμως αν μάθαινες ότι δεν είναι μόνο αυτή η εικόνα;

Η Λέρος κρύβει ένα καλά φυλαγμένο μυστικό: δεν έχει δύο, ούτε τρεις, αλλά πάνω από 20 ανεμόμυλους διάσπαρτους σε λόφους, πλαγιές και κρυμμένα μονοπάτια. Άλλοι στέκονται ακόμα αγέρωχοι και άλλοι σαν πέτρινα «φαντάσματα» του παρελθόντος, περιμένοντας τον ταξιδιώτη που θέλει να βγει από την πεπατημένη.

Φόρεσε αναπαυτικά παπούτσια, πάρε ανά χείρας τη φωτογραφική σου μηχανή και πάμε να ανακαλύψουμε την πιο γοητευτική, προβιομηχανική πλευρά ενός νησιού που ξέρει να εκπλήσσει…

Οι ανεμόμυλοι βρίσκονται παρατεταγμένοι στον λόφο Απιτύκι, κάτω από το Κάστρο της Παναγίας, ή Κάστρο Παντελίου, προσφέροντας πανοραμική θέα στο Αιγαίο. Αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και πολυφωτογραφημένα αξιοθέατα του νησιού.

Γιατί υπήρχαν τόσοι πολλοί

Λόγω της γεωγραφικής θέσης της Λέρου και των ισχυρών μελτεμιών, ο άνεμος αποτελούσε την κύρια πηγή ενέργειας. Κάθε περιοχή ή μεγάλη οικογένεια χρειαζόταν πρόσβαση σε μύλο για το άλεσμα των σιτηρών.

Που βρίσκονται

Αν περιηγηθεί κανείς στο νησί, θα δει τα απομεινάρια αυτού του δικτύου. Οι περισσότεροι από τους υπόλοιπους 20+ ανεμόμυλους:

• Είναι ερειπωμένοι. Σώζονται μόνο οι πέτρινοι κυλινδρικοί πύργοι τους, χωρίς τις στέγες και τα πτερύγια.

• Βρίσκονται σε διάφορους λόφους γύρω από τον Πλάτανο, την Αγία Μαρίνα, το Παντέλι, αλλά και σε πιο απομακρυσμένα υψώματα.

• Κάποιοι έχουν ενσωματωθεί σε ιδιωτικές ιδιοκτησίες ή έχουν μετατραπεί σε κατοικίες/καταλύματα με το πέρασμα των χρόνων.

Ένας από τους πιο γνωστούς ανεμόμυλους στο νησί είναι ο ‘‘Μύλος Παντελιού’’. Βρίσκεται στην είσοδο του χωριού Παντέλι, βλέποντας από ψηλά το Αιγαίο Πέλαγος.

Ο Μύλος Παντελιού έχει μετατραπεί σε εστιατόριο, όπου οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν τον καφέ τους ή ένα παραδοσιακό Ελληνικό γεύμα ενώ θαυμάζουν την μαγευτική θέα της θάλασσας και των λόφων τριγύρω. Το εσωτερικό του μύλου έχει διατηρηθεί, με τον ξύλινο μηχανισμό και τα γρανάζια να είναι ακόμα ορατά.

Υπάρχει μάλιστα και ο ξεχωριστός Θαλασσινός Μύλος (κοντά στην Αγία Μαρίνα), ο οποίος είναι χτισμένος μέσα στο νερό – αν και αυτός ήταν νερόμυλος/παλιό αλευροποιείο και όχι ανεμόμυλος, αποτελεί εξαιρετικό δείγμα της προβιομηχανικής ιστορίας του νησιού.

Κάθε ανεμόμυλος έχει τον δικό του χαρακτήρα, με ποικίλα μεγέθη και σχήματα, αλλά όλοι μοιράζονται την ίδια αρχή σχεδιασμού. Πρόκειται για παραδοσιακούς πέτρινους ανεμόμυλους, οι οποίοι χτίστηκαν κυρίως κατά τον 18ο και 19ο αιώνα. Στο παρελθόν χρησίμευαν για την άλεση των σιτηρών (κυρίως κριθαριού και σιταριού) που παρήγαγε το νησί, εκμεταλλευόμενοι τους ισχυρούς ανέμους της περιοχής.

Οι ανεμόμυλοι της Λέρου είναι γνωστοί για το κυλινδρικό τους σχήμα και τις στέγες σε σχήμα κώνου, με ξύλινα πτερύγια και πανιά φτιαγμένα από καμβά. Τα πτερύγια είναι τοποθετημένα με τέτοιο τρόπο ώστε να κοιτάζουν προς την κατεύθυνση των κύριων ανέμων, οι οποίοι είναι άφθονοι στο νησί.

Η ανάβαση προς τους ανεμόμυλους και το Κάστρο μπορεί να γίνει είτε οδικώς είτε με τα πόδια από τον Πλάτανο (μέσα από τα παραδοσιακά σκαλοπάτια). Η καλύτερη ώρα να τους επισκεφθείτε είναι αργά το απόγευμα, ώστε να αποφύγετε τη ζέστη και να πετύχετε τα χρώματα του δειλινού.