Επιτέλους… Αποφάσισαν να σώσουν την τεράστια ιστορία της Λέρου, πριν καταρρεύσει. Εικόνες

Επιτέλους, η τεράστια ιστορία που έχει να επιδείξει ένα μικρό νησί των Δωδεκανήσων, η Λέρος, θα βρει την τιμή που της αρμόζει… Φαίνεται πως προχωρά η ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος και της μοναδικής αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής φυσιογνωμίας της.

Ένα πλούσιο και εξαιρετικά ιδιαίτερα πολιτιστικό και κτηριακό απόθεμα, το οποίο, δυστυχώς, στο πέρασμα του χρόνου καταρρέει…

Για να αλλάξει αυτή η εικόνα παρουσιάστηκε το ερευνητικό πρόγραμμα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας για την διάσωση και ανάδειξη της σπάνιας αρχιτεκτονικής και πολεοδομικής φυσιογνωμίας των οικισμών Λακκίου και Λεπίδων, όπου αποτυπώνονται χαρακτηριστικά δείγματα της ιταλικής ρασιοναλιστικής αρχιτεκτονικής.

Η Λέρος είναι ένα νησί με μοναδική κληρονομιά… Είναι ένα ανοικτό μουσείο. Ένας τόπος με πλούσια ιστορία, με ένα βυθό με πάνω από 50 ναυάγια πολεμικών πλοίων, υποβρυχίων, εμπορικών αλλά και αεροπλάνων που είχαν καταρριφθεί, ένα λιμάνι που νομίζεις ότι έχεις μεταφερθεί στην Ιταλία του Μεσοπολέμου, με 150 υπόγεια τούνελ, με επίγειες κατασκευές και ένα μουσείο μέσα σε τούνελ που σε ταξιδεύει σε άλλες εποχές…

Δεν είναι τυχαίο που σε αυτό το νησί βρίσκονται όλα αυτά: Η Μάχη της Λέρου ήταν ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου, στην ανατολική Μεσόγειο. Ουσιαστικά η Λέρος αποτέλεσε την «ναυαρχίδα» της Ρώμης στην περιοχή, στην προσπάθεια της ν’ αποκτήσει τον έλεγχο της Μεσογείου, εμποδίζοντας τα σχέδια της Αγγλίας για διείσδυση στη Μέση Ανατολή.

Η Λέρος στο σύνολό της και ειδικότερα οι οικισμοί στο Λακκί και στα Λέπιδα, αποτελούν μια πρόκληση για ένα βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο μικρής κλίμακας, που μπορεί να συνδυάζει την ανάδειξη της πολιτισμικής και ιστορικής παράδοσης και φυσιογνωμίας του νησιού με καινοτόμες δράσεις, που να μπορούν να εξασφαλίσουν την οικονομική ανάπτυξη των νησιωτών με βάση τις αρχές της βιωσιμότητας και της αειφορίας.

Το ΕΜΠ και μηχανικοί του υπουργείου Πολιτισμού συεργάστηκαν προκειμένου να γίνει αυτό το ειδικό επιστημονικό πρόγραμμα, το οποίο είναι ο πυρήνας ενός ευρύτερου Στρατηγικού Σχεδίου για το νησί. Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου προχωρολύν σε μελέτες των μνημείων του νησιού, όπως η «Ολοκληρωμένη διαχείριση, προστασία και ανάδειξη του Κάστρο Παντελίου», η μελέτη «Αποκατάστασης και Ανάδειξης των Εκκλησιών Αγιάς Κιούρας στο Παρθένι, Αγίου Πέτρου στον Δρυμώνα, Αγίου Ζαχαρίου και Αγίου Σπυρίδωνος στη Μερίκια» και η «Αποκατάσταση, διαμόρφωση και ανάδειξη του Φρουρίου στο Μπούρτζι».

Παράλληλα, εντάχθηκε στο Ταμείο Ανάκαμψης με προϋπολογισμό 2.197.323 ευρώ τη β’ φάση της αποκατάστασης του ιστορικού κτηρίου «Ξενοδοχείο Λέρος».

Το Λακκί είναι το μεγαλύτερο φυσικό λιμάνι της ανατολικής Μεσογείου και ο κόλπος του κάποτε ήταν έλος που οδήγησε στην απόφαση να φυτευτεί με ευκάλυπτους για να απορροφηθεί το νερό ώστε να χτιστεί ναυτικός σταθμός και βάση υδροπλάνων. Έτσι δημιουργήθηκε το περίφημο Portolago των Ιταλών.

Η Λέρος σήμερα είναι ένας από τους πιο περιζήτητους προορισμούς μεταξύ των ελληνικών νησιών και συνεχώς η δημοτικότητα του, αυξάνεται κάθε χρόνο.