Εδώ οι τοίχοι εξακολουθούν να «μιλούν» για μία άγρια, αλλά και ηρωική περίοδο… Εικόνες

Ένας ιστορικός χώρος Μνήμης 1941-44, που βρίσκεται στο κτήρο της οδού Κοραή 4, στην Αθήνα, δωρίζεται και παραδίδεται από την Εθνική Τράπεζα στο Υπουργείο Πολιτισμού και στον Δήμο  Αθηναίων, που από κοινού αναλαμβάνουν την ευθύνη λειτουργίας του.

Ογδόντα δύο χρόνια μετά και στα υπόγεια του κτηρίου της οδού Κοραή οι τοίχοι εξακολουθούν να «μιλούν» για τα  χρόνια σκληρής δοκιμασίας, αλλά και λαμπρής αντιστασιακής δράσης του ελληνικού λαού.

Με το ξέσπασμα του πολέμου δεσμεύεται από το Υπουργείο Εσωτερικών για να φιλοξενήσει υπηρεσίες του. Με την κατάληψη της Αθήνας από τους ναζιστές εισβολείς, επιτάσσεται από την Κομαντατούρ. Τα υπόγεια,  αντιαεροπορικά καταφύγια, θα γίνουν τα κολαστήρια  για τους Έλληνες πατριώτες.

Είναι ένας χώρος, από τους λίγους που έμειναν, όπου η ιστορία μένει «ζωντανή». Στο δεύτερο υπόγειο, σώζεται ατόφιο το στρώμα του 1944, όπου ακόμη διαβάζονται μηνύματα, ημερομηνίες, ονόματα, σκίτσα. Φαινομενικά παράδοξο για έναν χώρο μαρτυρίου. Δείχνει, όμως, τον πατριωτισμό, την ακατάβλητη θέληση για αντίσταση στον κατακτητή, αλλά και την πίστη στην τελική νίκη και τη δικαίωση του αγώνα τους.

Τα μηνύματα στους τοίχους των κρατητηρίων αποτελούν ένα πολύτιμο ψήγμα μικρο-ιστορίας μιας τόσο άγριας, αλλά και ηρωικής περιόδου. Τη συλλογική αντίσταση του ελληνικού λαού στον κατακτητή συνθέτουν μυριάδες αφανείς ιστορίες προσωπικής αυταπάρνησης και θυσίας.

Μετά την Απελευθέρωση και έως τα Δεκεμβριανά, το κτήριο στέγασε τα γραφεία του ΕΑΜ. Το 1991, τα παλιά υπόγεια κρατητήρια μετατρέπονται, από το Υπουργείο Πολιτισμού που ανέλαβε και τη συντήρησή, σε Χώρο ιστορικής μνήμης 1941-1944.

Είναι ένα από τα ισχυρότερα ιστορικά τοπόσημα της Αθήνας, όπου διατηρείται ακέραιη η εθνική ιστορική και συλλογική μνήμη. Σε αυτά τα υπόγεια κρατητήρια της Κοmmandantour κατά τη διάρκεια της Κατοχής, χιλιάδες Έλληνες κρατήθηκαν και βασανίστηκαν.

Το 1991 τα υπόγεια κρατητήρια συντηρήθηκαν και χαρακτηρίστηκαν Ιστορικό Διατηρητέο Μνημείο με την ονομασία «Χώρος Ιστορικής Μνήμης 1941-1944». Σε ειδικά διαμορφωμένο θάλαμο του α΄ υπογείου εκτίθενται μικροαντικείμενα των κρατουμένων που βρέθηκαν κατά τη διάρκεια της συντήρησης του χώρου, σημειώσεις στη γερμανική γλώσσα, η ναζιστική σημαία που κυμάτιζε στο κτίριο και μια πόρτα από το κρατητήριο της  Gestapo στην οδό Μέρλιν.