Φούρνοι: Έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους στον κόσμο

Οι Φούρνοι Κορσεών, αυτό το μικρό σύμπλεγμα νησιών ανάμεσα στη Σάμο και την Ικαρία, έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους στον κόσμο. Αυτό αφορά τα ενάλια ευρήματα.

Αν και για χρόνια ήταν γνωστοί κυρίως ως καταφύγιο πειρατών, σήμερα οι αρχαιολόγοι τους αποκαλούν ως «την πρωτεύουσα των αρχαίων ναυαγίων»

Γιατί υπάρχουν τόσα ναυάγια εκεί

Η γεωγραφική θέση των Φούρνων ήταν κομβική για τις θαλάσσιες διαδρομές του Αιγαίου. Λειτουργούσαν ως:

• Σταυροδρόμι: Συνέδεαν την ηπειρωτική Ελλάδα με τη Μικρά Ασία και το Βόρειο Αιγαίο με την Κύπρο και την Αίγυπτο.

• Καταφύγιο: Τα εκατοντάδες δαντελωτά κολπάκια πρόσφεραν προστασία από τους ανέμους, αλλά ταυτόχρονα έκρυβαν κινδύνους (ξέρες, ξαφνικά μπουρίνια) για όσους δεν γνώριζαν καλά τα νερά.

Τα εντυπωσιακά νούμερα

Από το 2015, όταν ξεκίνησε η συστηματική υποβρύχια έρευνα (από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων σε συνεργασία με το RPM Nautical Foundation), τα ευρήματα είναι συγκλονιστικά:

• Έχουν εντοπιστεί πάνω από 58 ναυάγια σε μια σχετικά μικρή περιοχή.

• Τα πλοία καλύπτουν μια τεράστια περίοδο, από την Αρχαϊκή εποχή (6ος αιώνας π.Χ.) έως και τον 20ό αιώνα. Τα περισσότερα, ωστόσο, ανήκουν στην Ελληνιστική και τη Ρωμαϊκή περίοδο.

• Οι δύτες έχουν βρει χιλιάδες αμφορείς που μετέφεραν κρασί, λάδι και σάλτσες ψαριών (γάρος). Πολλά από αυτά τα αγγεία προέρχονται από μακρινές περιοχές όπως η Βόρεια Αφρική, η Κριμαία και η Ιταλία, αποδεικνύοντας το τεράστιο δίκτυο εμπορίου της εποχής.

Σημαντικά Ευρήματα

1. Βρέθηκαν τύποι αγγείων που σπάνια συναντώνται σε ναυάγια στο Αιγαίο, προσφέροντας νέα στοιχεία για τις εμπορικές σχέσεις με τον Πόντο.

2. Σε ένα μόνο σημείο μπορεί να βρεθούν στοιβαγμένα ναυάγια από διαφορετικές χιλιετίες, δημιουργώντας ένα «στρώμα» ιστορίας στον βυθό.

3. Οι έρευνες ξεκίνησαν σε μεγάλο βαθμό χάρη στις πληροφορίες των ντόπιων ψαράδων και δυτών, οι οποίοι γνώριζαν τα σημεία όπου τα δίχτυα τους σκάλωναν σε αρχαία κεραμικά.

Η συστηματική έρευνα της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων έχει φέρει στο φως δεκάδες ναυάγια, τα οποία χρονολογούνται από τον 6ο αιώνα π.Χ. έως τους νεότερους χρόνους. Έτσι, τεκμηριώνεται η διαχρονική ναυσιπλοϊκή και εμπορική σημασία της περιοχής στο Αιγαίο. Ιδιαίτερα, στην Άκρα Φυγού, καταγράφεται ένα εξαιρετικά σημαντικό και πολυεπίπεδο αρχαιολογικό σύνολο. Σε αυτό περιλαμβάνονται ναυάγια που αποτυπώνουν εμπορικά δίκτυα τα οποία εκτείνονται από το Αιγαίο έως τη Μαύρη Θάλασσα.