Τα αιώνια πρόσωπα των μουμιών της Ρωμαϊκής Αιγύπτου

Τα αιώνια πρόσωπα μιας κοσμοπολίτικης κοινωνίας…

Οι ρεαλιστικές προσωπογραφίες ανδρών, γυναικών και παιδιών όλων των ηλικιών από την Αίγυπτο των ρωμαϊκών χρόνων, είναι γνωστά ως πορτραίτα Φαγιούμ ή πορτραίτα μουμιών.

Δημιουργήθηκαν από τον 1ο αιώνα μ.Χ. έως τον 3ο ή, σύμφωνα με άλλους μελετητές, μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ. Ζωγραφίζονται σε κομμάτι ξύλου ή λινού υφάσματος από ανώνυμους αλλά λαμπρούς καλλιτέχνες με την εγκαυστική τεχνική ή με τέμπερα, τεχνικές που προέρχονται από την αρχαιοελληνική ζωγραφική παράδοση.

Τα πορτραίτα Φαγιούμ δεν διατηρούν μόνο ζωντανή την εικόνα της προσωπικής εμφάνισης του νεκρού, χάρη στον άψογο ρεαλισμό και την αμεσότητα τους, αλλά αποτελούν σημαντικό μέρος του μαγικού νεκρικού εξοπλισμού των μουμιών της Ρωμαϊκής Αιγύπτου.

Η προσωπογραφία τοποθετούνταν στη θέση του προσώπου του νεκρού, τη μόνη άλλωστε περιοχή που δεν καλυπτόταν από τις λινές ταινίες της πολυδάπανης ταρίχευσης. Σύμφωνα με τις ταφικές δοξασίες των αρχαίων Αιγυπτίων το πορτραίτο βοηθούσε τα δύο στοιχεία του ανθρώπινου πνεύματος, το Ka και το Ba, που απελευθερώνονταν από το σώμα μετά το θάνατο, να αναγνωρίσουν το νεκρό σώμα και να επανασυνδεθούν μαζί του με σκοπό την αιωνιότητα. Φωτογραφία από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.