Αναμφισβήτητη η ιστορική αξία της αν και καταστράφηκε ολοσχερώς…

Βλέπετε το ναό στη Μαξιμιανούπολη, που υπήρξε από τα σημαντικότερα αστικά κέντρα της Θράκης, στη βυζαντινή περίοδο.

Η ιστορική σημασία της Μαξιμιανούπολης είναι αναμφισβήτητη, παρά το γεγονός ότι γνώρισε ολοκληρωτική καταστροφή και εγκαταλείφθηκε τον 13ο αιώνα. Οι ανασκαφές στον περίκεντρο ναό αποκάλυψαν σημαντικά τεκμήρια και χαρακτηριστικά ενός σπουδαίου μνημείου. Επίσης, ανακάλυψαν έναν ανεπτυγμένο οικισμό που παρήγαγε πλούσια δείγματα βυζαντινής εφυαλωμένης κεραμικής. Εντός του ναού έχει εντοπιστεί πλήθος ταφών που χρονολογούνται μετά τον 11ο αιώνα. Η πόλη καταστράφηκε οριστικά μετά την επιδρομή του τσάρου Ιωάννη Καλογιάννη.

Η Μαξιμιανούπολη (μετέπειτα Μοσυνόπολη) ήταν οχυρωμένη πόλη της αιγαιακής Θράκης, κοντά στη σημερινή Κομοτηνή. Ήταν κτισμένη στη θέση του αρχαίου οικισμού Παισούλαι. Ιδρύθηκε από τον αυτοκράτορα Μαξιμιανό και άκμασε από τον 4ο αι. μ.Χ., με ισχυρά τείχη. Ανέπτυξε σημαντικό εκκλησιαστικό ρόλο, ως έδρα επισκόπου και αργότερα αυτοκέφαλη αρχιεπισκοπή.

Από τον 7ο έως τον 9ο αι. εξελίχθηκε σε κέντρο του βυζαντινού θέματος του Βολερού. Στον 11ο αιώνα ανεγέρθηκε ο επισκοπικός ναός με σπάνιο ακανόνιστο εξάγωνο σχήμα. Περιλάμβανε πολυτελή μαρμάρινα και γλυπτά διακοσμητικά στοιχεία, καθώς και βαπτιστήριο. Οι ανασκαφές (1999–2008) αποκάλυψαν το μνημείο, πλήθος ταφών και ευρήματα βυζαντινής κεραμικής (12ος–13ος αι.).

Στην αποκατάσταση και ανάδειξη αυτού του ναού προχωρά το Υπουργείο Πολιτισμού. Κύρια ζητήματα που αντιμετωπίζονται είναι η μέτρια κατάσταση διατήρησης και η κρίσιμη δομική παθολογία του μνημείου, η απώλεια δομικού υλικού, οι παραμορφώσεις και η αστάθεια. Φωτογραφίες από το υπουργείο Πολιτισμού.