Οι ανακαλύψεις κάτω από τη Βασιλίσσης Όλγας που έχουν προκαλέσει ενθουσιασμό

Η ανασκαφή στην Βασιλίσσης Όλγας αποκάλυψε ένα μεγαλοπρεπές ρωμαϊκό οικοδομικό συγκρότημα, με ημικυκλικό αίθριο, στοές, οργανωμένους χώρους και εκτεταμένο δίκτυο αποχετευτικών αγωγών. Το συγκρότημα αυτό γνώρισε διαδοχικές οικοδομικές φάσεις από τον 3ο έως τον 5ο αιώνα μ.Χ.

Οι πρώτες αντιδράσεις των αρχαιολόγων και της επιστημονικής κοινότητας στις αποκαλύψεις της Λεωφόρου Βασιλίσσης Όλγας χαρακτηρίστηκαν από επιστημονικό ενθουσιασμό. Ο λόγος ήταν ο πλούτος των ευρημάτων.

1. Το Ρωμαϊκό Οικοδομικό Συγκρότημα (2ος – 5ος αιώνας μ.Χ.)

• Αποκαλύφθηκε ένα εκτεταμένο συγκρότημα κτιρίων, το οποίο αποτελεί νότια συνέχεια των οικοδομημάτων που είχε πρωτοεντοπίσει ο αρχαιολόγος Στέφανος Κουμανούδης στα τέλη του 19ου αιώνα. Περιλαμβάνει περίστυλη αυλή, ημικυκλικό αίθριο, στοές και περισσότερα από 60 δωμάτια.

• Πολλά από τα δωμάτια φέρουν εξαιρετικά διατηρημένα ψηφιδωτά δάπεδα με γεωμετρικά μοτίβα.

• Το κτίριο κατασκευάστηκε αρχικά τον 2ο αιώνα μ.Χ. (εποχή της μεγάλης επέκτασης της Αθήνας προς τα ανατολικά από τον αυτοκράτορα Αδριανό). Ανακατασκευάστηκε και επεκτάθηκε μετά την καταστροφική εισβολή των Ερούλων (267 μ.Χ.), ενώ γνώρισε και μεταγενέστερες φάσεις έως τον 5ο-6ο αιώνα μ.Χ., όπου οι χώροι έγιναν πιο περιορισμένοι και χρησιμοποιήθηκαν φτωχότερα υλικά.

2. Κινητά Ευρήματα & Γλυπτά

Βρέθηκαν τουλάχιστον 21 επιγραφές και αγάλματα/γλυπτά σημαντικών θεοτήτων και μορφών (Αθηνάς, Αφροδίτης, Διονύσου, Πανός, Σατύρου και χορευτριών). Εντοπίστηκε ένας μαρμάρινος βωμίσκος των μέσων του 1ου αιώνα μ.Χ. αφιερωμένος στον Απόλλωνα.

3. Υποδομές & Αμυντική Τάφρος

•  Αποκαλύφθηκε ένα οργανωμένο και εκτεταμένο αποχετευτικό δίκτυο, καθώς και αποθηκευτικές δεξαμενές.

•  Στα βαθύτερα στρώματα εντοπίστηκε τμήμα της αμυντικής τάφρου (πλάτους περίπου 10 μέτρων) του Θεμιστόκλειου τείχους, το οποίο αποτελεί το αρχαιότερο στοιχείο της ανασκαφής.

4. Συνδέσεις με το Ζάππειο & Ρωμαϊκά Λουτρά

Στον χώρο νότια του Ζαππείου εντοπίστηκαν κτιριακά κατάλοιπα που συνδέονται πιθανώς με το μεγάλο ρωμαϊκό βαλανείο (λουτρό) της περιοχής (το οποίο ορισμένοι μελετητές ταυτίζουν με το λουτρό που περιγράφει ο Λουκιανός στο έργο του Ιππίας).

Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η περιοχή ανατολικά του Ολυμπιείου και κατά μήκος της κοίτης του Ιλισού αποτελούσε μια πλούσια, αριστοκρατική συνοικία της ρωμαϊκής Αθήνας με πολυτελείς επαύλεις, λουτρά και δημόσια κτίρια.

Η περιοχή βόρεια του Ολυμπιείου

Η περιοχή βόρεια του Ολυμπιείου, αρχικά, αναπτύχθηκε ως χώρος λατρείας και κατοίκησης εκτός των τειχών της αρχαίας πόλης, φιλοξενώντας σημαντικά ιερά. Κατά τη ρωμαϊκή περίοδο, ιδίως επί Αδριανού, εντάχθηκε στον αστικό ιστό. Τότε εξελίχθηκε σε μία από τις πλέον εύπορες συνοικίες της Αθήνας με μνημειακά δημόσια και ιδιωτικά οικοδομήματα.

Παρά τις καταστροφές των ύστερων ρωμαϊκών χρόνων, η περιοχή γνώρισε νέα περίοδο ακμής κατά τον 4ο και 5ο αιώνα μ.Χ. Ωστόσο, η σταδιακή συρρίκνωση της κατοίκησης κατά τον 6ο αιώνα σηματοδότησε τη μετάβαση στη βυζαντινή εποχή.

Η μελέτη των καταλοίπων ανέδειξε, επίσης, τις διαφορετικές οικοδομικές τεχνικές κάθε περιόδου. Αυτές κυμαίνονται από την επιμελημένη λιθοδομή των κλασικών χρόνων έως τα χαρακτηριστικά συστήματα ρωμαϊκής τοιχοποιίας. Έτσι, αποκαλύφθηκε η μεγάλη ιστορική και αρχιτεκτονική αξία του μνημειακού συνόλου. Φωτογραφίες από το υπουργείο Πολιτισμού.