Το άτυχο κορίτσι που “ανέστησαν” οι επιστήμονες, μετά από 2.500 χρόνια, άρχισε τα… ταξίδια γνωριμίας

Στο «Γιαλί Τζαμί» στα Χανιά, φιλοξενείται, από αύριο, 8 έως τις 30 Σεπτεμβρίου, η έκθεση «Μύρτις: πρόσωπο με πρόσωπο με το παρελθόν», που ενώνει το χθες με το σήμερα, αναδεικνύοντας την επικοινωνία μεταξύ επιστήμης και τέχνης.

Με την έκθεση προβάλλεται ένα σημαντικό διεπιστημονικό επίτευγμα: Το αναπλασμένο πρόσωπο της 11χρονης Αθηναίας, της Μύρτιδος, που υπήρξε, όπως και ο Περικλής, ένα από τα δεκάδες χιλιάδες θύματα του τυφοειδούς πυρετού του 430 π.Χ., στον μεγάλο Λοιμό των Αθηνών. Οι επισκέπτες θα γνωρίσουν τη συναρπαστική ιστορία της Μύρτιδος, τις προκλήσεις που ξεπέρασε, τις τεχνολογίες που εφαρμόστηκαν, πώς ενέπνευσε επιστήμονες και καλλιτέχνες, αλλά και τη διαδρομή που ακολούθησε μέχρι να αναγνωριστεί διεθνώς ως «φίλη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας του ΟΗΕ», να γίνει γραμματόσημο από τα ΕΛΤΑ και νόμισμα, ασημένιο πεντάευρο από το Εθνικό Νομισματοκοπείο και την Τράπεζα Ελλάδος.

Το όνομα “Μύρτις” επιλέχθηκε τυχαία, ως μια από τις κοινές γυναικείες ονομασίες της εποχής. Η ανάλυση των οστών της Μύρτιδος κατέδειξε πως αυτή και άλλα 2 άτομα των οποίων οι σκελετοί ανασκάφτηκαν από τον μαζικό τάφο, πέθαναν προσβεβλημένοι από τυφοειδή πυρετό κατά τον ιδιαίτερα καταστροφικό και πολύνεκρο λοιμό των Αθηνών το 430 π.Χ.

Τα ανθρώπινα σκελετικά υπολείμματα από την κλασική Ελλάδα είναι σχετικά σπάνια, καθώς οι περισσότερες ταφές της εποχής γινόταν μετά από την καύση του σώματος των νεκρών. Η Μύρτις, ήταν το πρώτο άτομο η μορφή του οποίου έγινε δυνατό να αναπαρασταθεί μετά από ανάλυση των οστών της.

Το κρανίο της ήταν σε ασυνήθιστα καλή κατάσταση, όπως και τα δόντια της, και οι Έλληνες ειδικοί που ανέλαβαν την επανασύσταση της όψεως της κοπέλας προχώρησαν στο εγχείρημα σε συνεργασία με Σουηδούς συναδέλφους τους για τον προσδιορισμό των χαρακτηρισμών του προσώπου. Χρησιμοποιήθηκε ειδικός ιατρικός σαρωτής ώστε να αποκτηθούν υψηλής ανάλυσης δεδομένα του κρανίου, και κατόπιν δημιουργήθηκε αντίγραφο του κρανίου το οποίο χρησιμοποιήθηκε ως η βάση για την περαιτέρω επεξεργασία της κεφαλής και προσδιορισμού των φυσικών χαρακτηριστικών και των μυών. Οι λεπτομέρειες των ιστών του προσώπου υπολογίστηκαν βάσει των μέσων τιμών για ηλικία, γένος και φυλή, και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά προέκυψαν από τα δεδομένα της κρανιακής ανάλυσης του προσώπου.

Στην Μύρτιδα επιλέχθηκε να δοθούν καστανά μάτια και μαλλιά, όμως το πραγματικό χρώμα των οφθαλμών και των τριχών μπορεί να διευκρινιστεί μόνο μέσω ανάλυσης DNA. Ο τρόπος χτενίσματος επιλέχτηκε βάσει των συνηθειών της εποχής που αυτή έζησε.