Mύκητας από… τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο σκοτώνει τα πλατάνια μας

Συνεχίζει το καταστροφικό του έργο το μεταχρωματικό έλκος των πλατάνων με τελευταία «θύματά» του το πλατανόδασος του ποταμού Αίσωνα (Μαυρονέρι) στη Νεοκαισάρεια Πιερίας, τα πλατάνια στην ευρύτερη περιοχή της Βερδικούσιας Λάρισας και το πανέμορφο παραλίμνιο πλατανόδασος στο Ρύμνιο Κοζάνης.

Είκοσι χρόνια μετά την εμφάνιση του μύκητα Ceratocystis platani στην νότια Πελοπόννησο, η ασθένεια, που δεν κάνει διακρίσεις σε νεαρά, αιωνόβια ή «εμβληματικά» πλατάνια, εξακολουθεί να πλήττει τα πλατανοδάση της ηπειρωτικής χώρας, με τεράστιες συνέπειες για το περιβάλλον, τον τουρισμό και τις τοπικές οικονομίες πολλών περιοχών.

Η ασθένεια του μεταχρωματικού έλκους έχει προσβάλει «ιστορικά» και «εμβληματικά» πλατάνια, πολλά απ’ αυτά χαρακτηριζόμενα ως διατηρητέα μνημεία της Φύσης, όπως είναι η «Πλατανιώτισσα των Καλαβρύτων» (και τα τρία πλατάνια της), αυτό της Αγίας Λαύρας που συνδέεται με την Επανάσταση του ’21 στην ίδια περιοχή, ο Πλάτανος του Παυσανία στο Αίγιο κ.ά.

Έχει φτάσει πλέον στην γραμμή Άρτα- Κοζάνη- Ημαθία- Πιερία, αφήνοντας πάνω στον χάρτη μικρές αλώβητες μόνο νησίδες, όπως είναι το Πήλιο. Η ασθένεια των πλατανιών έως τώρα δεν έχει κάνει την εμφάνισή της στις άλλες 12 περιφερειακές ενότητες της Μακεδονίας, τη Θράκη, τα νησιά και την Κρήτη.

Τα Δασαρχεία των περιφερειών αυτών ξεκίνησαν ήδη την υλοτομία νεκρών (ξηρών) ατόμων πλατάνου, στην περιοχή της ευθύνης του, τα οποία έχουν προβληθεί από το μύκητα Ceratocystis platani καθώς και υγιών (υπόπτων προσβολής) ατόμων που φύονται περιμετρικά και σε ακτίνα 15 μέτρων από τα προσβεβλημένα άτομα πλατάνου.

Έρευνες έχουν διαπιστώσει ότι το μεταχρωματικό έλκος -αποκλειστικά- του πλατάνου είναι μια εισαγόμενη ασθένεια που έφτασε στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, από τη Β. Αμερική, μέσω κιβωτίων πυρομαχικών κατασκευασμένα από ξύλο πλατάνου πιθανόν λίγο μετά την απόβαση των συμμαχικών δυνάμεων το 1944 στην Ιταλία.

Η πρώτη προσβολή του μύκητα Ceratocystis fimbriata f. sp.platani καταγράφηκε σε περιοχή κοντά στη Νάπολη. Στην Ελλάδα εντοπίστηκε πρώτη φορά (2003-2004) στη νότια Πελοπόννησο. Εικάζεται ότι μεταδόθηκε από πολλαπλασιαστικό υλικό που εισήχθη από Ιταλία, η οποία, μαζί με την Ολλανδία θεωρούνται κυρίαρχες στο εμπόριο καλλωπιστικών ειδών στην ΕΕ.