Το μυστικό επιβίωσης των Μετεώρων: Ο ευρηματικός τρόπος που συνέλεγαν νερό οι μοναχοί

Ο τόπος μας

Στην κορυφή ενός απότομου, απόκρημνου βράχου στα Μετέωρα, η Ιερά Μονή Βαρλαάμ κρύβει στους ιστορικούς της χώρους ένα εντυπωσιακό κειμήλιο επιβίωσης και ευρηματικότητας: το τεράστιο ξύλινο βαρέλι του 16ου αιώνα, το οποίο κατασκευάστηκε για να λύσει το πιο κρίσιμο πρόβλημα των μοναχών — την επάρκεια νερού.

Σε μια εποχή που η πρόσβαση στα μοναστήρια γινόταν αποκλειστικά με ανεμόσκαλες και δίχτυα, η μεταφορά νερού από τους πρόποδες του βράχου ήταν αδύνατη. Οι μοναχοί βασίζονταν σχεδόν αποκλειστικά στη συλλογή του βρόχινου νερού. Για να εξασφαλίσουν αποθέματα για τους άνυδρους καλοκαιρινούς μήνες, ναυπηγοί και τεχνίτες της εποχής κατασκεύασαν επί τόπου, το 1550, αυτή τη γιγαντιαία δεξαμενή από ανθεκτικό ξύλο βελανιδιάς, ενισχυμένη με παχιά σιδερένια στεφάνια.

Το βαρέλι ήταν τόσο μεγάλο, ώστε τα κομμάτια του μεταφέρθηκαν στην κορυφή του βράχου ένα-ένα και συναρμολογήθηκαν μέσα στον ειδικά διαμορφωμένο χώρο της μονής. Η χωρητικότητα του βαρελιού ήταν 12.000 λίτρα (12 τόνοι).

Το σύστημα συλλογής και διαχείρισης νερού στα Μετέωρα, και συγκεκριμένα στη Μονή Βαρλαάμ, αποτελούσε ένα πραγματικό αριστούργημα λαϊκής μηχανικής και επιβίωσης σε συνθήκες απόλυτης απομόνωσης.

Πώς λειτουργούσε το σύστημα νερού

  1. Συλλογή από τις στέγες: Οι μοναχοί εκμεταλλεύονταν κάθε διαθέσιμη επιφάνεια του μοναστηριού (κυρίως τις μεγάλες κεραμοσκεπές των ναών και των κτισμάτων). Το βρόχινο νερό έρεε από τις στέγες μέσα από ειδικά διαμορφωμένα κανάλια και πήλινους ή ξύλινους αγωγούς.

  2. Φίλτρανση και καθαρισμός: Πριν το νερό καταλήξει στις αποθήκες (είτε στο διάσημο βαρέλι είτε στις υπόγειες δεξαμενές), περνούσε από πρωτόγονα αλλά αποτελεσματικά συστήματα φίλτρανσης (όπως στρώσεις από χοντρή άμμο, χαλίκι και κάρβουνο) ώστε να κατακρατούνται τα φύλλα, η σκόνη και οι ακαθαρσίες.

  3. Οι υπόγειες στέρνες (λαξευμένες στον βράχο): Επειδή τα ξύλινα βαρέλια είχαν περιορισμένη διάρκεια ζωής και φθείρονταν, οι μοναχοί λάξευαν με τεράστιο κόπο τεράστιες υπόγειες δεξαμενές απευθείας μέσα στον συμπαγή βράχο των Μετεώρων. Οι στέρνες αυτές είχαν συνήθως θολωτή οροφή και ήταν σοβατισμένες εσωτερικά με ειδικό αδιαπέραστο κονίαμα (κουρασάνι) για να μην απορροφά ο βράχος το νερό και να διατηρείται δροσερό και καθαρό όλο τον χρόνο.

Σήμερα, το επιβλητικό αυτό βαρέλι παραμένει καλοδιατηρημένο και επισκέψιμο, θυμίζοντας στους προσκυνητές και τους ταξιδιώτες την εφευρετικότητα και την αυταπάρνηση των μοναχών που κατάφεραν να δαμάσουν την άγρια φύση των Μετεώρων.

Διαδώστε το Εδώ ζεις