Χρόνια πολλά μανούλα… Επιστήμονες αποκαλύπτουν τα δώρα ζωής που προσφέρει στα παιδιά της

Κάθε χρόνο, η σημερινή ημέρα, η δεύτερη Κυριακή του Μαΐου, είναι εξαιρετικά αφιερωμένη στις μητέρες, τιμώντας τη μητρότητα. Η γιορτή αυτή λειτουργεί ως μια συλλογική υπενθύμιση ευγνωμοσύνης…

Είναι πάρα πολλές οι επιστημονικές μελέτες που έχουν ασχοληθεί με τα δώρα που προσφέρει αυτή η μάνα στα παιδιά της. Δώρα που καθορίζουν το αύριο των παιδιών της, που δίνουν την κατεύθυνση ζωής που θα χαράξουν…

Και το κορυφαίο δώρο όλων είναι ο μητρικός θηλασμός.

Έρευνες επιστημόνων έχουν επισημάνει ότι ο θηλασμός προφυλάσσει το βρέφος από λοιμώξεις του αναπνευστικού και του ουροποιητικού συστήματος, μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου. Υπάρχουν ενδείξεις ότι τα βρέφη που θηλάζουν έχουν υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης σε σχέση με τα βρέφη που τρέφονται με υποκατάστατα.

Παράλληλα, προφυλάσσει από τη μελλοντική εμφάνιση παχυσαρκίας, γαστρεντερικών νοσημάτων, τερηδόνας και διαβήτη τύπου 2. Πολύ σημαντική θεωρείται και η προστασία από επιπλοκές σε προβλήματα υγείας σε πρόωρα νεογνά. Ενισχύει την ανάπτυξη δεσμού μέσω της φυσικής επαφής με τη μητέρα. Επιπλέον, είναι πάντοτε φρέσκο, αποστειρωμένο και στη σωστή θερμοκρασία.

Ο θηλασμός μετά τους πρώτους έξι μήνες προστατεύει ακόμα περισσότερο το παιδί από τον κίνδυνο χρόνιων νοσημάτων. Επιπλέον, προστατεύει και τη μητέρα από τον καρκίνο του μαστού. Τα νήπια που θηλάζουν, στατιστικά έχουν πιο γερά δόντια και εμφανίζουν πιο σπάνια τερηδόνα. Επίσης, μπορεί να καλύψει μεγάλο μέρος των αναγκών ενός νηπίου σε ασβέστιο, βιταμίνες Α, Β12 και C. Αυτό ισχύει ειδικά σε παιδιά που είναι ολιγόφαγα ή επιλεκτικά.

Οι βασικοί πυλώνες της προσφοράς της:

1. Γενετική και επιγενετική κληρονομιά

Πέρα από το 50% του DNA, η μητέρα προσφέρει κάτι μοναδικό:

• Μιτοχονδριακό DNA: Τα μιτοχόνδρια, τα «εργοστάσια παραγωγής ενέργειας» των κυττάρων μας, κληρονομούνται αποκλειστικά από τη μητέρα.

• Επιγενετική: Οι συνήθειες, η διατροφή και το επίπεδο άγχους της μητέρας κατά την κύηση μπορούν να «ενεργοποιήσουν» ή να «απενεργοποιήσουν» συγκεκριμένα γονίδια στο έμβρυο, επηρεάζοντας την υγεία του παιδιού μακροπρόθεσμα.

2. Βιολογική θωράκιση

• Μικροβίωμα: Κατά τη διάρκεια του φυσιολογικού τοκετού, το παιδί έρχεται σε επαφή με τα βακτήρια της μητέρας, γεγονός που θέτει τις βάσεις για το δικό του ανοσοποιητικό σύστημα.

• Αντισώματα: Μέσω του πλακούντα και αργότερα μέσω του θηλασμού, η μητέρα μεταφέρει αντισώματα που προστατεύουν το βρέφος από λοιμώξεις μέχρι να αναπτυχθεί το δικό του αμυντικό σύστημα.

3. Νευροβιολογική ανάπτυξη

Η αλληλεπίδραση με τη μητέρα διαμορφώνει κυριολεκτικά την αρχιτεκτονική του εγκεφάλου:

• Οξυτοκίνη: Η «ορμόνη της αγάπης» εκκρίνεται κατά την επαφή δέρμα με δέρμα και τον θηλασμό, μειώνοντας τα επίπεδα κορτιζόλης (στρες) στο παιδί και προάγοντας το αίσθημα ασφάλειας.

• Συναπτική Ανάπτυξη: Η μητρική ανταπόκριση (το λεγόμενο “serve and return”) ενισχύει τις νευρικές συνδέσεις που ευθύνονται για τη γλώσσα, τη μάθηση και τον έλεγχο των συναισθημάτων.

4. Ψυχοκοινωνική θεμελίωση

Σύμφωνα με τη θεωρία του δεσμού:

• Ασφαλής Βάση: Η μητέρα λειτουργεί ως το «ασφαλές καταφύγιο» από το οποίο το παιδί εξορμά για να εξερευνήσει τον κόσμο. Η ποιότητα αυτού του πρώιμου δεσμού προβλέπει την ικανότητα του παιδιού να συνάπτει υγιείς σχέσεις ως ενήλικας.

• Συναισθηματική Ρύθμιση: Μέσω της «συντονισμένης» φροντίδας, το παιδί μαθαίνει πώς να διαχειρίζεται τα δικά του έντονα συναισθήματα, παρατηρώντας τον τρόπο που η μητέρα το ηρεμεί.

Η εξυπνάδα των παιδιών

Νέα έρευνα υποστηρίζει πως η εξυπνάδα του κάθε παιδιού κληρονομείται από τη μητέρα του και όχι από τα γονίδια του πατέρα. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, τα γονίδια της εξυπνάδας μεταφέρονται μέσω του χρωμοσώματος Χ, το οποίο η γυναίκα διαθέτει εις διπλούν. Αντίθετα, ο άντρας διαθέτει ένα. Επιστήμονες από τη Γλασκόβη, μετά από τη μελέτη 12.686 νεαρών ατόμων με διαφορετική εκπαίδευση, φυλή και κοινωνικοοικονομική κατάσταση, μεταξύ των ηλικιών 14-22 ετών, παρατήρησαν πως και πάλι ο καλύτερος προγνωστικός δείκτης της νοημοσύνης του ατόμου ήταν το IQ της μητέρας του.

Επιτυχημένα παιδιά

Σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, οι μαμάδες που εργάζονται έχουν πιο επιτυχημένες κόρες και γιους που νοιάζονται περισσότερο. Το 33% των κοριτσιών των εργαζόμενων μαμάδων είχαν ανώτερη θέση στη δουλειά, σε σχέση με το 25% των μαμάδων που δεν εργάζονταν εκτός σπιτιού. «Όπως φαίνεται, οι εργαζόμενες μαμάδες δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο τα παιδιά τους, αγόρια ή κορίτσια μαθαίνουν πως να φέρονται σωστά και τι να κάνουν», επισημαίνουν οι ερευνητές.

Πιο κοινωνικό το παιδί

Οι ερευνητές από το πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου και το πανεπιστήμιο του Έσσεξ διαπίστωσαν πως εκτός από τις γνωστικές ικανότητες, η καθημερινή επαφή με τη μητέρα σε «δημιουργικές δραστηριότητες» καθιστούν το παιδί πιο κοινωνικό στη μετέπειτα ζωή του. Επιπλέον, νέα έρευνα υποστηρίζει πως η μισάωρη βοήθεια της μητέρας στην καθημερινή μελέτη των μικρών παιδιών το βοηθά να γίνει εξυπνότερο.

Για την ακρίβεια, τα παιδιά μεταξύ 3-7 ετών που βοηθιούνται από τη μητέρα τους στη μελέτη φαίνεται πως αναπτύσσουν περισσότερο τις γνωστικές τους ικανότητες σε σχέση με τα υπόλοιπα παιδιά. Εκτός αυτού, ο αντίκτυπος της καθημερινής επαφής με τη μητέρα φαίνεται πως είναι σημαντικός και στις κοινωνικές σχέσεις του παιδιού στη μετέπειτα ζωή του.

Ενδιαφέρον στοιχείο

Η επιστήμη έχει ανακαλύψει το φαινόμενο του εμβρυομητρικού μικροχιμαιρισμού. Κύτταρα του εμβρύου μεταναστεύουν στο σώμα της μητέρας και παραμένουν εκεί για δεκαετίες, ενώ αντίστοιχα μητρικά κύτταρα βρίσκονται στον εγκέφαλο και την καρδιά του παιδιού, δημιουργώντας μια βιολογική σύνδεση που διαρκεί σε όλη τους τη ζωή.

Το καλύτερο δώρο που μπορείτε να της προσφέρετε

Και αν σκέφτεστε τι δώρο να κάνετε στη μητέρα σας, έρευνα επιστημόνων που έγινε από το OpenTable, το 1/3 των ενηλίκων λέει ότι το να μοιραστούν ένα όμορφο γεύμα με τη μητέρα τους είναι το πιο ουσιώδες δώρο για εκείνη. Σίγουρα μια μαμά θα εκτιμήσει ένα διακοσμητικό για το σπίτι της ή ένα λουλούδι. Παρ’ όλα αυτά, τίποτα δεν θα της αρέσει περισσότερο από το να περάσει λίγο ποιοτικό χρόνο μαζί σας.

Και λίγη ιστορία

«Μητέρα» της γιορτής θεωρείται η Αμερικανίδα Ann Maria Reeves Jarvis, η οποία διοργάνωσε για πρώτη φορά το 1865 ένα κίνημα με το όνομα Mothers Friendships Day και συναντήσεις με το όνομα Mothers Day Meetings, κατά τις οποίες οι μητέρες αντάλλασσαν απόψεις και εμπειρίες.

Η ανάγκη για την τιμητική αυτή της μητρότητας προέκυψε από την προσωπική τραγωδία της Jarvis: Από τα 13 της παιδιά, μόλις τα 4 κατάφεραν να φτάσουν έως την εφηβεία. Πέθαναν από ασθένειες κοινές της εποχής (ιλαρά, τυφοειδή πυρετό, διφθερίτιδα). Αυτές οι απώλειες ενέπνευσαν την Jarvis να αναλάβει δράσει ώστε να βοηθήσει την κοινότητά της στη μάχη κατά των παιδικών ασθενειών.