Οι λησμονημένοι “ήρωες”… Οι “σύντροφοι” και συμπολεμιστές των Ελλήνων στους αγώνες του Έθνους

Αποτέλεσαν τον “σύντροφο” και τον συμπολεμιστή των Ελλήνων από το 1821 και μετά σε όλους τους αγώνες του Έθνους για την ελευθερία. Διένυσαν μεγάλες αποστάσεις, πήραν μέρος σε μάχες και κουβάλησαν πολεμοφόδια…

Τα άλογα, μαζί με τα μουλάρια και τα γαϊδούρια -τα επονομαζόμενα “μόνοπλα” του Ελληνικού Στρατού- χαρακτηρίζονται και ως οι λησμονημένοι “ήρωες”. Φέτος συμβολικά έκαναν την εμφάνισή τους στο πλαίσιο του εορτασμού των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση.

Στην Επανάσταση του 1821 δεν υπήρχε άλλο μέσο μεταφοράς, ούτε οδικό δίκτυο. Το άλογο ήταν σύντροφος, συμπολεμιστής, όπως συνέβαινε για εκατοντάδες χρόνια δίπλα στον άνθρωπο.

Επίσημα η ιστορία του αλόγου στον Ελληνικό Στρατό ξεκινάει από το 1833, επί βασιλείας του Όθωνα. Τότε, ιδρύθηκε «Σύνταγμα Τροχοφόρων Ιππέων» και ταυτόχρονα ιδρύθηκε η Κτηνιατρική Υπηρεσία, δημιουργήθηκαν ιπποφορβείο και νοσοκομεία, όπως αναφέρει ο κ. Τασιόπουλος. Προσθέτει πως στον πόλεμο του 1897 χρησιμοποιήθηκαν «ακόμη και 3.000 μόνοπλα», ενώ στους πολέμους, που ακολούθησαν, ο αριθμός έφτασε τα 29.000.

Στη Μικρασιατική Εκστρατεία, που άρχισε το 1919 με περίπου 3.000 μόνοπλα, ο αριθμός έφτασε τα 23.000 τον ίδιο χρόνο και το 1922 τα 62.000 ζώα! Πρόκειται για έναν πολύ μεγάλο αριθμό, που όμως δεν μπορούσε να εξυπηρετηθεί. Δεν υπήρχαν πλήρως ειδικευμένοι στρατιώτες για να τα καθοδηγήσουν, να τα περιθάλψουν ως νοσοκόμοι και πεταλουργοί, δεν υπήρχε ακόμη επαρκής τροφή για αυτά τα ζώα.

Η “έκρηξη” στη χρήση των μόνοπλων σημειώθηκε το 1940, όταν ο ελληνικός στρατός έφτασε να διαθέτει δεκάδες χιλιάδες πλέον τέτοια ζώα στις τάξεις του. Λίγο πριν το 1940, το 1936, άρχισε η προετοιμασία της χώρας για τον πόλεμο, που ερχόταν. Στον τομέα αυτό, αγοράστηκαν μόνοπλα και τροφή. Το 1940 είχαμε 130.000 μόνοπλα. Τεράστιος αριθμός. Αυτοί που πολέμησαν ήταν 300.000 και έτσι για κάθε δύο άνδρες, είχαμε ένα μόνοπλο.

Στο αλβανικό μέτωπο, ειδικά είχαμε να αντιμετωπίσουμε ένα σύγχρονο στρατό σε ένα περιβάλλον όπου όμως τα μηχανοκίνητα δεν μπορούσαν να δράσουν. Και τα άλογα, όπως και τα μουλάρια, έδωσαν τη μάχη και ήταν ένας παράγοντας νικηφόρος…

Από το 1955 και μετά οι μονάδες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων εξοπλίζονται με τεθωρακισμένα μέσα  και ειδικά Τεθωρακισμένα Οχήματα Μεταφοράς Προσωπικού (ΤΟΜΑ) και το μόνοπλο δεν χρειαζόταν πια. Ενώ το 1955 υπήρχαν 18.000 τέτοια ζώα, το 1964 ήταν πια μόνο 4.000. Στη συνέχεια χρησιμοποιούσαμε τα ελάχιστα που είχαν απομείνει, σε φυλάκια που δεν είχαν δρόμους. Το 1990 η χρήση τους καταργήθηκε επισήμως. Πληροφορίες ΑΜΠΕ. Η πρώτη φωτογραφία είναι του ΚΑΡΛ ΚΡΑΤΣAIΖΕΝ, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, 1828 λιθογραφία.