Γιατί πρέπει να κοιμάστε καλά. Τι προκαλούν στον εγκέφαλο μία-δύο ημέρες κακού ύπνου

Επί χρόνια, οι ειδικοί πίστευαν ότι οι επιπτώσεις της αϋπνίας αποκαθίστανται ύστερα από λίγες νύχτες καλού ύπνου. Αυτή η διαπίστωση δημιούργησε στην επιστημονική κοινότητα την πεποίθηση πως οι συνέπειες της αϋπνίας είναι προσωρινές και «εξαλείφονται» έπειτα από μερικές ημέρες καλού ύπνου.

Όμως, νέα μελέτη έρχεται να καταρρίψει όσα πίστευαν οι επιστήμονες. Καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η αϋπνία οδηγεί σε χρόνιες εγκεφαλικές βλάβες και αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης νευροεκφυλιστικών νόσων, όπως το Αλτσχάιμερ. Μία-δύο ημέρες κακού ύπνου προκαλούν έλλειψη διανοητικής διαύγειας, αδυναμία συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα, ευμετάβλητη διάθεση και υπνηλία.

Νευροεπιστήμονές του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια διαπίστωσαν ότι η στέρηση ύπνου για μία ή δύο ώρες λιγότερες από το φυσιολογικό, επηρεάζει δύο περιοχές του εγκεφάλου. Αυτές είναι ο υπομέλας τόπος, που συνδέεται με τη διανοητική εγρήγορση και τη διέγερση, και ο ιππόκαμπος, που διαδραματίζει ρόλο στον σχηματισμό αναμνήσεων και στη μάθηση.

Aυτές οι περιοχές, απαραίτητες για τη διατήρηση της συνειδητής εμπειρίας, επιβράδυναν την παραγωγή αντιοξειδωτικών παραγόντων που προστατεύουν τους νευρώνες από ασταθή κυτταρικά απόβλητα. Οταν τα επίπεδα των αντιοξειδωτικών μειώνονται, τα κυτταρικά απόβλητα σωρεύονται και εξαπολύουν μια εκ των έσω επίθεση στον εγκέφαλο, κατακερματίζοντας πρωτεΐνες, λίπη και DNA.

Λίγες ημέρες περιορισμού του ύπνου επέφεραν στον εγκέφαλο κυτταρικό θάνατο. Επίσης, προκάλεσαν φλεγμονή στον προμετωπιαίο φλοιό, αυξάνοντας τα επίπεδα των αμυλοειδών και της πρωτεΐνης Ταυ στον υπομέλανα τόπο και στον ιππόκαμπο. Αμφότερες οι πρωτεΐνες συνδέονται με τις νόσους Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον. Ακόμη και μετά ένα χρόνο φυσιολογικού ύπνου, οι βλάβες και η φλεγμονή στον εγκέφαλο παρέμεναν. Πηγή, επιθεώρηση Trends in Neuroscience