Εδώ φυλάσσεται το πολυτιμότερο νομικό και ιστορικό ντοκουμέντο της αθωνικής πολιτείας

Στη βιβλιοθήκη του Πρωτάτου, στις Καρυές, φυλάσσεται το πολυτιμότερο νομικό και ιστορικό ντοκουμέντο της αθωνικής πολιτείας. Πρόκειται για το Πρώτο «Τυπικό» του Αγίου Όρους, συνταγμένο το 972 μ.Χ., το οποίο καθόρισε τον τρόπο ζωής των μοναχών και σφράγισε την αυτονομία της μοναστικής πολιτείας για πάνω από μία χιλιετία. Φέρει και την ονομασία “Τράγος” επειδή είναι γραμμένο πάνω σε χονδρό δέρμα τράγου. Το ύφασμα/δέρμα έχει μήκος περίπου 3 μέτρα και πλάτος 0,50 μέτρα, διατηρώντας το σχήμα του αλώβητο πέρα από τους αιώνες.

Η αυτοκρατορική σφραγίδα

Στο κάτω μέρος του εγγράφου δεσπόζει η υπογραφή του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Ιωάννη Τσιμισκή, γραμμένη με το περίφημο κόκκινο αυτοκρατορικό μελάνι (κιννάβαρη). Δίπλα της βρίσκονται οι υπογραφές του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη και 54 ηγουμένων της εποχής.

Τι καθόρισε το έγγραφο:

• Αυτοδιοίκηση: Κατακύρωσε την ανεξαρτησία των μοναστηριών από κοσμικούς και εκκλησιαστικούς άρχοντες.

• Το άβατο: Επισήμανε τους κανόνες για την απαγόρευση εισόδου γυναικών και αμούστακων παιδιών.

• Οργάνωση: Ρύθμισε τις διοικητικές σχέσεις μεταξύ των μονών και καθιέρωσε το Πρωτάτο ως διοικητικό κέντρο.

Η ανυπολόγιστη αξία του

Πέραν της σπανιότητάς του ως πρωτότυπο βυζαντινό διπλωματικό έγγραφο, ο «Τράγος» θεωρείται ο θεμέλιος λίθος του Αγιορείτικου Δικαίου. Η υλική του αξία είναι ανύπαρκτη μπροστά στη θεσμική του σημασία, καθώς πάνω σε αυτό το δέρμα βασίζεται το ειδικό καθεστώς του Αγίου Όρους μέχρι και σήμερα. Γι’ αυτό το λόγο, παραμένει αυστηρά προστατευμένο στο ειδικό θησαυροφυλάκιο της Ιεράς Κοινότητας, μακριά από το φως και την υγρασία.