Ραβασάκια, ματιές και «τσασπέρνες»: Το φλερτ μιας άλλης εποχής

Πριν από τα μηνύματα στα κινητά και τις εφαρμογές γνωριμιών, η Αθήνα των δεκαετιών του ’50 και του ’60 είχε τους δικούς της, αυστηρά καθορισμένους κανόνες στο παιχνίδι του φλερτ. Το σκηνικό δεν στηνόταν πίσω από οθόνες, αλλά στον δρόμο, στα πεζοδρόμια και στα κοσμικά καφέ. Κεντρικός πυρήνας αυτής της κοινωνικής ιεροτελεστίας; Το περίφημο «νυφοπάζαρο».

Ο όρος μπορεί σήμερα να ακούγεται αναχρονιστικός, αλλά τότε περιέγραφε μια πολύ συγκεκριμένη συνήθεια: τον απογευματινό ή κυριακάτικο περίπατο (το περίφημο «σουλάτσο») σε συγκεκριμένα σημεία της πόλης, με αποκλειστικό σκοπό τη γνωριμία, την επίδειξη κομψότητας και το αμοιβαίο κοίταγμα.

Οι «πίστες» του φλερτ

Δύο ήταν οι πιο λαμπερές περιοχές της εποχής:

• Η Πανεπιστημίου και το Σύνταγμα: Η διαδρομή από την Ομόνοια μέχρι το Σύνταγμα γέμιζε τα απογεύματα από νεαρούς και νεαρές. Οι βιτρίνες των καταστημάτων λειτουργούσαν ως αφορμή για να σταματήσει κανείς, να ρίξει μια «κλεφτή» ματιά ή να καθρεφτίσει το χτένισμά του.

• Η Φωκίωνος Νέγρη: Ο πιο κοσμοπολίτικος πεζόδρομος της Κυψέλης, γεμάτος ζαχαροπλαστεία και καφέ όπως το «Σελέκτ». Εκεί σύχναζε η πιο «μοντέρνα» νεολαία, καλλιτέχνες, αλλά και νέα ζευγάρια που αναζητούσαν μια πιο ευρωπαϊκή ατμόσφαιρα.

Φωτορεαλιστική απεικόνιση με ΑΙ

Η ιεροτελεστία της προσέγγισης

Το φλερτ απαιτούσε τακτική και υπομονή. Οι κοπέλες σπάνια κυκλοφορούσαν μόνες. Συνήθως περπατούσαν ανά δύο ή τρεις, συχνά δε με την παρουσία κάποιας μεγαλύτερης συγγενούς (της διαβόητης «σειρήνας» ή «τσασπέρνας» μαμάς/θείας) που παρακολουθούσε διακριτικά.

Οι νεαροί από την άλλη, ντυμένοι με τα «καλά» τους. Σακάκι, σιδερωμένο παντελόνι και περιποιημένο μαλλί, περπατούσαν στην αντίθετη κατεύθυνση. Η πρώτη επαφή ήταν πάντα οπτική. Ένα παρατεταμένο βλέμμα, ένα χαμόγελο, ή ένα διακριτικό «κομπλιμέντο» που ψιθυριζόταν την ώρα που διασταυρώνονταν τα βήματά τους.

Αν το ενδιαφέρον ήταν αμοιβαίο ο νεαρός έστριβε και ακολουθούσε την παρέα από απόσταση ασφαλείας. Αν η κοπέλα γύριζε πίσω να κοιτάξει, το σήμα ήταν… πράσινο.

Τα σημειώματα και τα πρώτα ραντεβού

Όταν η προσέγγιση προχωρούσε, η επικοινωνία γινόταν μέσω μικρών ραβασακίων που μεταδίδονταν σχεδόν κατασκοπευτικά —μέσω κάποιου φίλου, ή αφήνοντάς τα σε προσυμφωνημένα σημεία. Το πρώτο επίσημο ραντεβού σπάνια ήταν μόνο για δύο. Συνήθως περιλάμβανε μια βόλτα στο θερινό σινεμά, μια πορτοκαλάδα ή ένα γλυκό κουταλιού στο ζαχαροπλαστείο, πάντα υπό την αυστηρή τήρηση της ώρας επιστροφής στο σπίτι.

Το «νυφοπάζαρο» της παλιάς Αθήνας δεν ήταν απλώς ένας τρόπος γνωριμίας. Ήταν μια θεατρική παράσταση δρόμου, όπου η ευγένεια, η συστολή και η φαντασία αναπλήρωναν την έλλειψη της σημερινής άμεσης επικοινωνίας, χαρίζοντας στο φλερτ μια γλυκιά, αξεπέραστη νοσταλγία.