Διεθνής έρευνα, επί 14 μήνες, στο βυθό της Σαντορίνης. Τι ψάχνουν οι επιστήμονες στα υποθαλάσσια ηφαίστεια…

Μεγάλη διεθνής ωκεανογραφική αποστολή αναμένεται να πραγματοποιηθεί με στόχο τη διεξαγωγή υποθαλάσσιων ερευνητικών γεωτρήσεων γύρω από το ηφαιστειακό συγκρότημα Σαντορίνης-Κολούμπου-Χριστιανών στο Νότιο Αιγαίο.

Οι γεωτρήσεις σε έξι σημεία μέσα στην καλδέρα της Σαντορίνης και στον ευρύτερο υποθαλάσσιο χώρο Σαντορίνης-Αμοργού, θα γίνουν με το ωκεανογραφικό πλοίο “JOIDES Resolution”. Το εξειδικευμένο ωκεανογραφικό πλοίο, ένα από τα μεγαλύτερα για ερευνητικές γεωτρήσεις στον κόσμο, προγραμματίζεται να ξεκινήσει από το ισπανικό λιμάνι της Ταραγόνα στις 6 Δεκεμβρίου 2022 με κατεύθυνση το Αιγαίο και η αποστολή θα έχει ολοκληρωθεί έως τις 5 Φεβρουαρίου 2023. Ήδη έχουν ξεκινήσει πυρετωδώς οι προετοιμασίες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, όπως σημειώνει το ΑΜΠΕ.

Η Σαντορίνη είναι μια εμβληματική τοποθεσία, τόσο σε θέματα ηφαιστειολογίας όσο και αρχαιολογίας, λόγω της μεγάλης έκρηξης της Ύστερης Εποχής του Χαλκού (η λεγόμενη “Μινωική έκρηξη”) και του πιθανού αντίκτυπου της στη Μινωική Κρήτη. Η ηφαιστειακή δραστηριότητα της Σαντορίνης έχει μελετηθεί λεπτομερώς από διάφορες διεθνείς επιστημονικές ομάδες τις τελευταίες δεκαετίες, καθιστώντας το ένα από τα καλύτερα μελετημένα ηφαίστεια στον κόσμο.

Ωστόσο, η υποθαλάσσια περιοχή του ηφαιστείου έχει μελετηθεί πολύ λιγότερο και αυτός είναι πλέον ο στόχος του Διεθνούς Προγράμματος Διερεύνησης των Ωκεανών (International Ocean Discovery Program-IODP).

Κάθε φορά που ένα από τα ηφαίστεια στο Ελληνικό Ηφαιστειακό Τόξο εκρήγνυται, εκτινάσσονται ηφαιστειακή ελαφρόπετρα και στάχτη ή καυτές πυροκλαστικές ροές που καταλήγουν στη θάλασσα, όπου διατηρούνται ανάμεσα στα ιζήματα, τα οποία συσσωρεύονται στο βυθό των υποθαλάσσιων λεκανών. Έτσι, εδώ και αρκετά εκατομμύρια χρόνια, πυκνές διαδοχικές ηφαιστειακές εναποθέσεις και ιζήματα έχουν συσσωρευτεί στον πυθμένα της θάλασσας του Αιγαίου, παρέχοντας μια πλήρη καταγραφή της ηφαιστειακής ιστορίας. Κύριος στόχος του IODP είναι να αποκαλύψει τη γεωλογική ιστορία της περιοχής μέσω των υποθαλάσσιων ερευνητικών γεωτρήσεων.

Σε κάθε θέση έξω από την καλδέρα, το πλοίο θα ανακτήσει αρκετές εκατοντάδες μέτρα πυρήνα ιζήματος από τον πυθμένα της θάλασσας, προκειμένου να λάβει ένα πλήρες αρχείο της γεωλογικής ιστορίας.