Οι καιροί άλλαξαν το ίδιο και οι Κυριακές μας. Ζήσατε τέτοιες στιγμές;

Παλιά οι Κυριακές μας είχαν άλλο νόημα και θα έλεγε κανείς πως γιορτάζονταν με έναν διαφορετικό τρόπο στην Ελλάδα. Αυτό συνέβαινε με το παραδοσιακό ταψί στον φούρνο. Η εικόνα του ταψιού που “ταξιδεύει” στον δρόμο σκεπασμένο με μια καθαρή πετσέτα, αμέσως μετά τη Θεία Λειτουργία, είναι από τις πιο δυνατές και νοσταλγικές αναμνήσεις της ελληνικής γειτονιάς.

Δεν ήταν απλώς μια μαγειρική πρακτική, αλλά μια ολόκληρη ιεροτελεστία που χαρακτήρισε δεκαετίες, κυρίως από το ’50 έως και το ’80. Το κυριακάτικο μενού περιλάμβανε γιουβέτσι, ψητό αρνί ή κατσικάκι, ψητό χοιρινό, γεμιστά, μουσακά ή παστίτσιο, πατάτες σκέτες και σπανιότερα ψητό κοτόπουλο.

• Επειδή στον φούρνο πήγαιναν δεκάδες ίδια ταψιά, κάθε οικογένεια είχε το δικό της σημάδι για να μην γίνει μπέρδεμα. Άλλοι χάραζαν το όνομά τους στο χείλος του ταψιού, άλλοι έδεναν ένα σύρμα στο χερούλι ή έβαζαν μια πατάτα όρθια στη μέση.

• Τα παιδιά της οικογένειας είχαν συχνά τον ρόλο του «μεταφορέα». Κρατούσαν το ταψί προσεκτικά (με πιάστρες αν έκαιγε) και το πήγαιναν στον φούρνο, όπου ο φούρναρης τα στοίβαζε με μαεστρία.

Γιατί στον Φούρνο;

Δεν ήταν μόνο θέμα παράδοσης, αλλά και πρακτικότητας:

• Πολλά σπίτια δεν είχαν καν ηλεκτρική κουζίνα ή ο φούρνος τους ήταν μικρός και δεν χώραγε το μεγάλο οικογενειακό ταψί.

• Το ψήσιμο στον επαγγελματικό φούρνο (συχνά με ξύλα) έδινε μια γεύση που δεν μπορούσε να αναπαραχθεί στο σπίτι. Το φαγητό σιγοψηνόταν για ώρες.

• Το να ανάψεις τον φούρνο στο σπίτι κόστιζε περισσότερο σε ρεύμα από το «φουρνιάτικο», δηλαδή το αντίτιμο των περίπου 2 δραχμών που πλήρωνες στον φούρναρη.

Αυτή η συνήθεια άρχισε να φθίνει καθώς οι οικιακές συσκευές έγιναν πιο προσιτές και ο τρόπος ζωής πιο γρήγορος. Ωστόσο, σε πολλά χωριά ή σε παλιές γειτονιές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ορισμένοι φούρνοι δέχονται ακόμα ταψιά τις Κυριακές.