Κρυβόταν στα βάθη του Αιγαίου το ιστορικό τροχήλατο ατμόπλοιο… Εικόνες

Εντοπίστηκε στον βυθό του Αιγαίου και στα νερά της νησίδας Χαμηλή, το ιστορικό ναυάγιο του τροχήλατου ατμόπλοιου PENTCHO, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τη μεταφορά Εβραίων προσφύγων το 1940.

Ήταν τη δεκαετία του 1930 όταν η άνοδος του φασισμού και του ναζισμού στην Ευρώπη ώθησε εκατοντάδες χιλιάδες Εβραίους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους σε χώρες όπου θέριευε ο αντισημιτισμός για κάποια χώρα στην οποία δεν θα κινδύνευαν. Πολλοί από αυτούς επιχείρησαν να κάνουν το παράτολμο ταξίδι έως την κατεχόμενη από τους Βρετανούς Παλαιστίνη, όπου σταδιακά συγκεντρώθηκαν χιλιάδες Εβραίοι.

Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκαν, κατά το διάστημα 1933-1944, περί τα ογδόντα έξι ταξίδια, για αρκετά από τα οποία χρησιμοποιήθηκαν πλοία ελληνικής πλοιοκτησίας που κατάφεραν να μεταφέρουν στον προορισμό τους περί τις τριάντα τέσσερεις χιλιάδες πρόσφυγες.

Στο τροχήλατο ατμόπλοιο PENTCHO επέβαιναν 514 επιβάτες, ανάμεσά τους, 142 γυναίκες και 9 παιδιά, που προέρχονταν από τη Βοημία, τη Μοραβία,τη Σλοβακία, την Πολωνία και την Αυστρία. Ωστόσο, το PENTCHO αντιμετώπισε μηχανικά προβλήματα, και τελικά ο λέβητας τέθηκε εκτός λειτουργίας, οπότε το σκάφος έμεινε ακυβέρνητο. Το πλήρωμα προσπάθησε μάταια να θέσει σε λειτουργία την ατμομηχανή, και έτσι το παρασυρόμενο σκάφος προσάραξε στις 19:40 της 9ης Οκτωβρίου 1940 στα βράχια της νησίδας Χαμηλή.

Οι πρόσφυγες που είχαν αποβιβαστεί στη Χαμηλή, κατάφεραν να επιβιώσουν χάρη στα τρόφιμα, τα ρούχα, τα σκεύη, τα καύσιμα και όλα τα απαραίτητα που είχαν μπορέσει να μεταφέρουν από το ατμόπλοιο για την παραμονή τους στην αφιλόξενη βραχονησίδα.

Τα υπολείμματα του ιστορικού ναυαγίου, όπως αναφέρει το ΑΜΠΕ, εντοπίστηκαν και ταυτοποιήθηκαν από έλληνες δύτες. Ανάμεσα στα ξεχασμένα συντρίμμια ξεχωρίζουν οι τροχοί καθώς και η πλώρη του πλοίου που ακουμπά στο βυθό με την δεξιά πλευρά. Ο ατμολέβητας που ήταν η «καρδιά» του πλοίου ξεπροβάλλει από τον βυθό σε όρθια θέση και σε άριστη κατάσταση.

Οι δύο άγκυρες του PENTCHO έμειναν για πάντα στον βραχώδη βυθό του Αιγαίου. Παράλληλα με την υποβρύχια εξερεύνηση έγινε αρχειακή και ιστορική έρευνα από τους Άρη Μπιλάλη και Κώστα Θωκταρίδη με στόχο την τεκμηρίωση της εξαιρετικά σημαντικής ιστορίας του πλοίου.