Από τα πιο σημαντικά ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία. Εντυπωσιάζει το πανηγύρι του ναού

Βλέπετε τον Ιερό Ναό της Παναγίας Χωριανής στη Χάλκη. Βρίσκεται στον μεσαιωνικό οικισμό του Χωριού, στη βόρεια πλευρά του λόφου Παλαιόκαστρο, κάτω από το μεσαιωνικό κάστρο του νησιού. Από τα πιο σημαντικά ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Χάλκης.

Χρονολογείται πιθανότατα στον 17ο αιώνα και αποτελεί εξαιρετικό δείγμα μεταβυζαντινής αρχιτεκτονικής των Δωδεκανήσων. Πρόκειται για έναν μονόχωρο, ορθογώνιο, καμαροσκεπή ναό. Στο προαύλιό του ξεχωρίζει το τεράστιο, αιωνόβιο κυπαρίσσι. Το εσωτερικό του ναού διασώζει σημαντικό ζωγραφικό διάκοσμο (τοιχογραφίες) του 18ου αιώνα. Αυτός μαρτυρεί την εποχή που το Χωριό ήταν πυκνοκατοικημένο και ανθούσε. Επίσης, περιλαμβάνει σπάνιες φορητές εικόνες, εκκλησιαστικά κειμήλια και ένα περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο

Το Πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου

Ο ναός «ζωντανεύει» με ιδιαίτερο τρόπο κάθε χρόνο τον Δεκαπενταύγουστο κατά τον εορτασμό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Το πανηγύρι της Παναγίας της Χωριανής θεωρείται από τα πιο κατανυκτικά και παραδοσιακά στα Δωδεκάνησα. Το τελετουργικό περιλαμβάνει τον καθαρισμό της εκκλησίας από τους ντόπιους λίγες μέρες πριν. Επίσης, την παραμονή κάτοικοι και επισκέπτες ανεβαίνουν στο παλιό Χωριό όπου ακολουθεί παραδοσιακό γλέντι με τοπικά τραγούδια, φαγητό και τη συνοδεία της Χαλκίτικης λύρας. 

Η επίσκεψη στον ναό συνδυάζεται ιδανικά με μια πεζοπορία στα μονοπάτια του Παλιού Χωριού, προσφέροντας παράλληλα πανοραμική θέα προς το Αιγαίο.

Το μνημείο έχει ανακαινιστεί πρόσφατα από το Υπουργείο Πολιτισμού. Έγιναν εργασίες στατικής ενίσχυσης, αποκατάστασης της τοιχοποιίας και της στέγης, καθώς και καθαρισμός και συντήρηση των τοιχογραφιών, των εικόνων και του ξυλόγλυπτου τέμπλου για τη διάσωσή τους. Φωτογραφίες από υπουργείο Πολιτισμού.